به گزارش جام کوردی، طبق اعلام مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی استان، مصرف کنونی آب کشاورزی کرمانشاه حدود یک میلیارد و ۹۴۵ میلیون مترمکعب در سال است؛ رقمی که بر اساس برآوردها باید تا پایان برنامه هفتم به یک میلیارد و ۶۶۹ میلیون مترمکعب کاهش یابد.
این یعنی کاهش ۲۷۶ میلیون مترمکعب آب در حوزه کشاورزی؛ که همچنان ستون معیشت بخش بزرگی از جمعیت استان محسوب میشود.
بنا به گفته مسئولین، بخش قابل توجه دیگری از این کاهش، قرار است از محل آبهای زیرزمینی اتفاق بیفتد تا برداشت سالانه از رقم فعلی یعنی ۹۸۵ میلیون مترمکعب به ۵۶۹ میلیون مترمکعب در سال ۱۴۰۷ برسد.
اگر چه کاهش بیش از ۴۱۶ میلیون مترمکعبی برداشت آب از سفرههای زیرزمینی، روی کاغذ اقدامی ضروری برای نجات منابع آبی است، اما در عمل با واقعیتهایی مانند وابستگی شدید کشاورزان به چاهها، فقدان زیر ساختهای جایگزین و محدودیتهای مالی روبهروست.
از سوی دیگر، افزایش سهم آبهای سطحی از ۹۶۰ میلیون مترمکعب به یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون مترمکعب نیز در گفته مسئولین استانی مطرح شده است؛ موضوعی که خود نیازمند تکمیل و بهرهبرداری مؤثر از سدها، شبکههای انتقال و توزیع آب و مدیریت دقیق منابع سطحی است.
تجربه سالهای گذشته نشان داده که ایجاد یک زیرساخت تا بهرهبرداری پایدار از آن، گاها به سالها زمان نیاز دارد.
در چنین شرایطی راهکار مسئولان استانی برای حصول شرایط مناسب و کاهش مصرف آب در کشاورزی، توسعه روشهای نوین آبیاری عنوان شده است.
با این حال، هنوز حدود ۵۷۰۰ حلقه چاه کشاورزی در استان وجود دارد که اراضی پاییندست آنها به سیستمهای نوین آبیاری مجهز نیستند!
بنابراین اگرچه وعده صرفهجویی آب در حوزه کشاورزی استان ، جذاب و امیدوارکننده به نظر میرسد؛ اما عملی شدن آن بدون حمایت مالی جدی از کشاورزان، بیشتر شبیه آرزوست تا برنامه!
واقعیت این است که تغییر الگوی مصرف آب در کشاورزی، نه صرفاً یک پروژه فنی، بلکه یک تحول اقتصادی و اجتماعی است.
کشاورزی که سالها با روش سنتی کار کرده، بدون تسهیلات ارزانقیمت، آموزش مستمر و تضمین بازگشت سرمایه، انگیزهای برای پذیرش ریسک تغییر ندارد.
تجربه استانهای دیگر نیز نشان میدهد هر جا حمایت واقعی وجود داشته، اصلاح الگوی آبیاری ممکن شده و هر جا بار هزینهها بر دوش کشاورز افتاده، طرحها نیمهتمام رها شدهاند!
لذا اگر کاهش مصرف آب کشاورزی در کرمانشاه قرار است از سطح آمار و جلسات رسمی فراتر برود، باید همزمان سه مسیر دنبال شود؛ حمایت مالی واقعی از کشاورزان، تسریع در توسعه زیرساختهای آبهای سطحی و نظارت شفاف بر اجرای برنامهها.
در غیر این صورت، اعداد زیبای برنامه هفتم، در بهترین حالت روی کاغذ باقی میماند و در بدترین حالت، به تشدید بحران آب و نارضایتی اجتماعی منجر خواهد شد.
آب، دیگر مسئله آینده نیست؛ مسئله امروز کرمانشاه است و تصمیمهایی که امروز گرفته میشود، تعیین خواهد کرد که کشاورزی استان به سمت پایداری حرکت میکند یا در چرخه تکراری وعدهها و کمبودها گرفتار میماند!
اختصاصی جام کوردی- ۱۴۰۴/۱۰۱