جام کوردی - یک هفته از آغاز درگیری نظامی میان ایران و آمریکا در منطقه میگذرد و در شهرهای اقلیم کردستان عراق، این تحولات به یکی از اصلیترین موضوعات گفتوگو در میان مردم تبدیل شده است. در کافهها، بازارها و حتی در مسیرهای شهری، بسیاری از شهروندان با نگرانی تحولات منطقه را دنبال میکنند و درباره پیامدهای احتمالی آن برای اقلیم سخن میگویند.
در یکی از کافههای شلوغ مرکز شهر سلیمانیه، جمعی از جوانان در حالی که اخبار جنگ را در تلفنهای همراه خود دنبال میکنند، درباره آینده منطقه بحث میکنند. یکی از دانشجویان دانشگاه سلیمانیه با اشاره به تجربه جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ میگوید:
«ما این صحنهها را قبلاً دیدهایم. آن زمان هم گفته میشد جنگ برای آینده بهتر عراق است، اما نتیجه آن سالها بیثباتی و ناامنی بود.»
در بازار قدیمی سلیمانیه نیز فضای مشابهی حاکم است. یک کاسب میانسال که سالها تحولات منطقه را از نزدیک تجربه کرده است، میگوید:
«مردم عادی همیشه بیشترین هزینه جنگ را میدهند. هر جنگی در این منطقه اول از همه اقتصاد را ضربه میزند.»
برخی از شهروندان در گفتوگوهای خود به تجربه کردهای سوریه اشاره میکنند. آنان معتقدند تحولات سالهای اخیر در شمال سوریه نشان داده است که در سیاست بینالملل، معادلات قدرت میتواند به سرعت تغییر کند.
یک راننده تاکسی در سلیمانیه در این باره میگوید:
«کردهای سوریه زمانی تصور میکردند حمایت قدرتهای بزرگ دائمی است، اما بعد دیدیم شرایط تغییر کرد. مردم این منطقه به همین دلیل با احتیاط به تحولات نگاه میکنند.»
در میان برخی از شهروندان نیز این نگرانی وجود دارد که گسترش درگیری میان ایران و آمریکا میتواند کل منطقه را وارد مرحله تازهای از بیثباتی کند. به گفته آنان، اقلیم کردستان در موقعیت حساسی قرار دارد و بسیاری از مردم نگران هستند که این منطقه به میدان رقابت قدرتهای منطقهای تبدیل شود.
یک فعال رسانهای در سلیمانیه در گفتوگو با خبرنگار ما میگوید: «بزرگترین نگرانی مردم این است که اقلیم کردستان درگیر پیامدهای این جنگ شود. مردم اینجا بیش از هر چیز به ثبات نیاز دارند.»
در روزهای اخیر، موضوع جنگ در گفتوگوهای روزمره مردم شهرهای اقلیم حضوری پررنگ داشته است. بسیاری از شهروندان با یادآوری تجربههای تلخ گذشته تأکید میکنند که جنگ در خاورمیانه معمولاً پیامدهایی فراتر از میدان نبرد دارد و زندگی میلیونها نفر را تحت تأثیر قرار میدهد.
آنچه در گفتوگو با شهروندان سلیمانیه به چشم میآید، نوعی نگرانی همراه با احتیاط نسبت به آینده تحولات منطقه است؛ نگرانی از اینکه درگیریهای جاری، منطقهای که سالها با بیثباتی دستوپنجه نرم کرده است را بار دیگر وارد مرحلهای تازه از بحران کند.
در مجموع، آنچه از گفتوگو با شهروندان اقلیم کردستان برمیآید، نوعی نگاه محتاطانه نسبت به نقش قدرتهای بزرگ در تحولات منطقه است. بسیاری از مردم با اشاره به تجربههای گذشته معتقدند که در معادلات پیچیده خاورمیانه، قدرتهایی مانند آمریکا و اسرائیل بیش از هر چیز منافع راهبردی خود را دنبال میکنند و در بسیاری از موارد، پس از تحقق اهداف سیاسی یا نظامی، توجه چندانی به سرنوشت مردمی که در متن این تحولات قرار دارند نشان نمیدهند. تجربههای سالهای گذشته در عراق و سوریه نیز باعث شده است بخشی از افکار عمومی در اقلیم کردستان با تردید به وعدهها و سیاستهای قدرتهای خارجی نگاه کند و آینده منطقه را با نگرانی و احتیاط دنبال کند.