به گزارش جام کوردی، تدوین «سند پیشگیری و کنترل بیماریهای غیرواگیر» در کرمانشاه را نباید صرفاً یک اقدام اداری یا برنامهای در حوزه سلامت دانست.
اهمیت این سند زمانی روشن میشود که بدانیم به گفته رئیس دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، بیماریهای قلبی و عروقی، سرطانها و بیماریهای تنفسی اکنون مهمترین عوامل مرگومیر در استان هستند؛ بیماریهایی که برخلاف بسیاری از بیماریهای واگیر، بهتدریج و در سایه سبک زندگی ناسالم شکل میگیرند و سالها بعد هزینههای سنگینی را به فرد، خانواده و جامعه تحمیل میکنند.
نکته مهم در سخنان دکتر سروش این است که حدود ۹۰ درصد این بیماریها قابل پیشگیری هستند. این جمله به تنهایی نشان میدهد که آینده سلامت استان بیش از آنکه به ساخت بیمارستانهای جدید وابسته باشد، به تغییر رفتارهای روزمره مردم گره خورده است.
کاهش مصرف دخانیات، افزایش فعالیت بدنی، تغذیه سالم، خواب مناسب و مدیریت استرس، شاید توصیههایی تکراری به نظر برسند، اما در عمل مهمترین ابزار برای کاهش بار بیماریها و مرگهای زودرس هستند.
با این حال، موفقیت چنین سندی تنها بر عهده دانشگاه علوم پزشکی نیست. وقتی هدفگذاریهایی مانند کاهش ۲۵ درصدی مرگومیر زودرس یا افزایش ۲۰ درصدی فعالیت بدنی مطرح میشود، پای شهرداریها، آموزش و پرورش، رسانهها، اداره ورزش و جوانان، محیطهای کاری و حتی خانوادهها نیز به میان میآید.
نمیتوان از مردم خواست بیشتر ورزش کنند، اما فضای شهری مناسب برای پیادهروی و دوچرخهسواری فراهم نباشد. نمیتوان از تغذیه سالم سخن گفت، اما آموزش عمومی و دسترسی آسان به الگوهای غذایی سالم وجود نداشته باشد.
از سوی دیگر، آمارهای ارائه شده نشان میدهد که هنوز در حوزه غربالگری با نقطه مطلوب فاصله داریم.
پوشش حدود ۲۷ تا ۲۸ درصدی غربالگری برخی سرطانهای شایع نشان میدهد بخش قابل توجهی از جامعه هدف هنوز وارد چرخه تشخیص زودهنگام نشدهاند. در حالی که تشخیص زودهنگام، هم شانس درمان را افزایش میدهد و هم هزینههای درمانی را به شکل قابل توجهی کاهش میدهد.
کرمانشاه سالهاست با چالشهای اقتصادی و اجتماعی متعددی روبهرو است، اما شاید کمتر به این موضوع توجه شده که بیماریهای غیرواگیر خود یکی از عوامل مهم کاهش بهرهوری اقتصادی، افزایش هزینههای خانوار و فشار بر نظام سلامت هستند.
بنابراین اجرای موفق این سند فقط یک دستاورد بهداشتی نیست؛ بلکه سرمایهگذاری برای آینده اقتصادی و اجتماعی استان محسوب میشود.
اگر این سند قرار است از مرحله کاغذ و جلسات اداری عبور کند، باید به یک مطالبه عمومی تبدیل شود. تجربه موفق غربالگری کمکاری تیروئید، ناشنوایی و تالاسمی نشان داده که هرجا برنامهریزی دقیق، مشارکت مردم و پیگیری مستمر وجود داشته باشد، میتوان به نتایج ملموس دست یافت.
اکنون نوبت آن است که همین نگاه در حوزه بیماریهای غیرواگیر نیز دنبال شود؛ زیرا سلامت آینده کرمانشاه، بیش از هر چیز به تصمیمهایی وابسته است که امروز گرفته میشود.
اختصاصی جام کوردی
۱۴۰۵/۱۰۱