آغاز پلاکگذاری خودروهای منطقه آزاد بانه و مریوان را میتوان یکی از گامهای اجرایی منطقه آزاد دانست، اما نباید اجازه داد که دستاورد این طرح تنها به واردات خودرو و بهرهمندی تعداد محدودی از شهروندان محدود شود. فلسفه ایجاد مناطق آزاد در سراسر جهان، رونق تولید، توسعه صادرات، جذب سرمایهگذاری، ایجاد اشتغال و افزایش رفاه عمومی است؛ نه صرفاً واردات کالا یا خودرو.
اگر قرار باشد
مهمترین خروجی منطقه آزاد، تردد خودروهای خارجی باشد، بخش بزرگی از مردم بانه و
مریوان که تولیدکننده، کشاورز، صنعتگر، صادرکننده یا کارآفرین هستند، سهم چندانی
از این فرصت نخواهند داشت. منطقه آزاد زمانی موفق خواهد بود که تولیدکنندگان محلی
بتوانند محصولات خود را آسانتر صادر کنند، سرمایهگذاران برای ایجاد کارخانه و
صنایع تبدیلی جذب شوند، زیرساختهای تجاری تقویت شود و هزاران فرصت شغلی پایدار
برای جوانان منطقه ایجاد گردد.
در کنار این
موضوع، توسعه زیرساختهای گمرکی، لجستیکی، حملونقل و ایجاد بازارهای صادراتی باید
در اولویت قرار گیرد تا مزایای منطقه آزاد به اقتصاد واقعی مردم منتقل شود، نه اینکه
تنها در بازار خودرو خلاصه شود.
در شرایطی که
پروژههای راهبردی و کلان اقتصادی یکی پس از دیگری در نقاط مختلف استان تعریف و
وارد مرحله اجرا میشوند که یکی از آنها "فعالسازی منطقه آزاد بانه و مریوان
و راهاندازی بندر خشک سنندج" است ، اما نبود جایگاهی مشخص برای شهرستان سقز
بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. این در حالی است که سقز، بهعنوان دومین
شهرستان پرجمعیت کردستان و یکی از مهمترین قطبهای اقتصادی، تجاری و ارتباطی
استان، با وجود ظرفیتهای گسترده و موقعیت راهبردی خود، هنوز سهم روشنی در این
برنامههای توسعهای ندارد.
سقز به عنوان
دومین شهرستان پرجمعیت استان کردستان و یکی از مهمترین قطبهای اقتصادی، تجاری و
ارتباطی منطقه، سالها در مباحث مربوط به منطقه آزاد مطرح بود و بسیاری از فعالان
اقتصادی، کسبه و شهروندان امیدوار بودند این شهرستان نیز از مزایای آن بهرهمند
شود. با این حال، در نهایت سقز از محدوده منطقه آزاد حذف شد و اکنون نیز در مهمترین
برنامههای توسعهای دولت برای استان، نام و نقش مشخصی برای آن دیده نمیشود.
این در حالی
است که سقز به واسطه موقعیت جغرافیایی، قرار گرفتن در مسیر ارتباطی استانهای
آذربایجان غربی، کردستان و کرمانشاه، برخورداری از مرز رسمی، ظرفیتهای قابل توجه
کشاورزی، دامداری، صنعت، خدمات، گردشگری و نیروی انسانی متخصص، میتواند یکی از
موتورهای محرک اقتصاد کردستان باشد. نادیده گرفتن چنین ظرفیتی، نه تنها فرصتهای
توسعه این شهرستان را محدود میکند، بلکه میتواند بر روند رشد اقتصادی کل استان نیز
تأثیر منفی بگذارد.
امروز بسیاری
از شهروندان سقزی این پرسش را مطرح میکنند که اگر توسعه اقتصادی کردستان قرار است
بر پایه چند پروژه بزرگ شکل بگیرد، چرا سقز در این نقشه جایگاه روشنی ندارد؟ آیا
قرار است این شهرستان تنها نظارهگر اجرای پروژههایی باشد که در دیگر شهرهای
استان اجرا میشود، یا برنامهای برای استفاده از ظرفیتهای کمنظیر آن نیز وجود
دارد؟
واقعیت این است
که توسعه متوازن، به معنای تقویت همه ظرفیتهای استان است.همانگونه که رونق بانه
و مریوان میتواند به اقتصاد کردستان کمک کند، تقویت جایگاه سقز نیز میتواند حلقه
مکمل این زنجیره باشد. ایجاد شهرکهای صنعتی، توسعه زیرساختهای حملونقل، تقویت
مرزهای تجاری، جذب سرمایهگذاری، حمایت از صنایع تبدیلی و ایجاد مراکز صادراتی در
سقز، میتواند هزاران فرصت شغلی ایجاد کرده و از مهاجرت نیروی کار جلوگیری کند.
بیتوجهی به
سقز، آن هم در شرایطی که این شهرستان یکی از مهمترین مراکز اقتصادی استان به شمار
میرود، ممکن است در سالهای آینده شکاف توسعهای میان شهرستانهای کردستان را
افزایش دهد.
توسعه زمانی پایدار
و عادلانه خواهد بود که همه شهرستانها متناسب با ظرفیتهای خود از پروژههای کلان
اقتصادی سهم داشته باشند، نه اینکه تمرکز امکانات تنها بر چند نقطه از استان باشد.
انتظار میرود
مسئولان استانی و ملی، ضمن حمایت از توسعه منطقه آزاد بانه و مریوان، نگاه جامعتری
به آینده اقتصادی کردستان داشته باشند و برنامهای روشن برای نقشآفرینی سقز نیز
ارائه کنند. در نهایت، موفقیت منطقه آزاد زمانی معنا پیدا میکند که منافع آن به
همه مردم استان برسد؛ از تولیدکننده و صادرکننده گرفته تا کارگر، کشاورز و جوان جویای
کار، نه اینکه تنها به واردات خودرو یا بهرهمندی گروهی محدود از جامعه خلاصه شود.
1405/103