به گزارش جام کوردی، رمان دو برادر تازهترین اثر پریسا جاهد، روایتی داستانی از بخشی از تاریخ معاصر کرمانشاه است؛ اثری که با تلفیق تاریخ، سیاست و روابط خانوادگی، سرگذشت نسلی را به تصویر میکشد که زندگیشان زیر سایه تحولات سیاسی دگرگون شد. جاهد در گفتوگو با جام کوردی، از آغاز مسیر نویسندگی، آثار پیشین خود، انگیزه نگارش دو برادر و همچنین پروژه جدیدش که به فرهنگ و زندگی مردم قدیم کرمانشاه میپردازد، سخن گفته است؛ حاصل این گفتگو را بخوانید:
_ برای شروع لطفاً کمی از خودتان برای مخاطبان جام کوردی بگویید؛ از زمانی که وارد دنیای نویسندگی شدید تا مسیری که امروز به انتشار رمان دو برادر رسید.
پریسا جاهد هستم. در رشته پرستاری تحصیل کردهام و سی سال افتخار خدمت به مردم شهرم را داشتهام. در بهمنماه ۱۳۹۹ بازنشسته شدم و کاملاً اتفاقی، با توصیه یکی از دوستان قدیمیام، سرکار خانم مهناز رضایی لاچین، در کلاس آنلاین آشنایی با مبانی داستاننویسی شرکت کردم؛ بیشتر به قصد پر کردن اوقات فراغتم. در ابتدای کلاس، تا چندین جلسه، در سکوت کامل فقط به آموزشها گوش میدادم. سالها از ادبیات و نوشتن دور بودم و تنها مطالبی که مینوشتم، نامههای اداری رسمی به مسئولان یا مقالاتی در رابطه با کارم بود. نوشتن داستان یا هر متن غیررسمی و غیراداری برایم سخت بود.
از جلسات پایانی ترم اول، به تشویق دخترم و فاطمه، دوست دوران دبیرستانم، داستانهای کوتاهی در کلاس ارائه دادم که مورد توجه و تشویق خانم رضایی قرار گرفت. در ادامه کلاسها که حدود پنج ماه طول کشید، مبانی و مهارتهای لازم برای نوشتن داستان و رمان را آموختم. اولین کتابی که از من منتشر شد، خاطرات مختصری از دوران کارم بود که توسط انتشارات سرانه به چاپ رسید و به این شکل وارد دنیای نویسندگی شدم.
در طول این مسیر با بزرگانی آشنا شدم که در رشد و پیشرفتم نقش مهمی داشتند. در این راه مدیون آقای خسرو پرهام، تیم انتشارات دینور و ویراستار خوب و صبورِ کتاب، خانم فولادی، هستم که در تمام این مسیر همراهان ارزشمندی برایم بودند.
_ پیش از دو برادر چه کتابها یا آثاری منتشر کردهاید و در چه فضایی روایت میشوند؟
پیش از چاپ و انتشار رمان دو برادر، دو کتاب دیگر منتشر کردهام. کتاب اول با عنوان باید عاشقی کرد، گوشهای از خاطرات و مشکلات دوران خدمتم بود. فضای کتاب در بیمارستان میگذرد و بیشتر شبیه گزارش کار شده تا داستان؛ که آن هم نشئتگرفته از سی سال کار در آن فضا بود.
کتاب دوم، قصه مهتاب است. در قصه مهتاب سعی کردم در حالوهوای قدیم شهر کرمانشاه بنویسم؛ از تفریحات و روابط ساده و لذتبخش آن دوران که بخش اعظم آن در کودکی خودم ریشه داشت، و همچنین نگاهی به جنگ و مصیبتهای حاصل از آن.
_ چه شد که تصمیم گرفتید رمانتان را به بخشی از تاریخ معاصر کرمانشاه و سرگذشت یک خانواده گره بزنید؟
سالها بود که دلم میخواست درباره گذشته و تاریخ معاصر شهرم بنویسم. به دلیل فضای خانواده، در جریان بسیاری از مشکلاتی قرار گرفته بودم که نسل قبل از من آنها را زیسته بودند. در فضای خانه و میان خویشاوندان، بارها درباره کسانی شنیده بودم که بیادعا در برابر ظلم زمان خود ایستاده بودند، اما در سایه تاریخ و نام بزرگان گم شده بودند؛ قهرمانانی که در سکوت زیستند، بیهیاهو جنگیدند و بینامونشان، جوانی و زندگیشان را نثار کردند. دلم میخواست رد قدمهایشان را بر خاک شهرم ببینم و دربارهشان بنویسم.
_ در آثار شما تاریخ، سیاست و روابط خانوادگی در کنار هم دیده میشود. این سبک روایت انتخابی آگاهانه بوده یا به مرور زمان در نوشتههایتان شکل گرفته است؟
واقعیت این است که هدفم از نوشتن دو برادر، پیوند دادن تاریخ معاصر، سیاست آن دوران و تأثیر آن بر خانواده بود. از همان لحظهای که جرقه نوشتن این رمان در ذهنم زده شد، تصمیم گرفتم به این سبک ادامه بدهم.
در کشور ما، طی سالها و قرنها، سرنوشت بسیاری از خانوادهها و جوانانشان با سیاست گره خورده و این گره، مشکلات فراوانی برای آنان به همراه داشته است. در نوشتن این کتاب میخواستم رنجی را که علاوه بر خود آن فرد، خانوادهاش نیز تحمل میکنند، به تصویر بکشم. خیلی از مردم بهراحتی میگویند انقلاب و تغییر، خون میخواهد و جوانان باید بروند و این کار را انجام دهند؛ اما کمتر کسی به خانواده، پدران و مادران این جوانان فکر میکند که در سکوت و مظلومیت، چه رنجها، تحقیرها و هزینههایی را تحمل میکنند.
_ بعد از دو برادر روی چه پروژه یا کتاب جدیدی کار میکنید و مخاطبان در آینده چه اثری از شما خواهند خواند؟
در حال حاضر مشغول نوشتن رمانی هستم که در فضای قدیم شهر کرمانشاه میگذرد. تلاشم بر این است که گوشهای از فرهنگ عامه مردم، به دور از سیاست، را روایت کنم. در نوشتههایم از شعرها و تکیهکلامهای کرمانشاهی نیز استفاده خواهم کرد.
البته راه طولانی در پیش دارم و در این مسیر به مطالعه و پژوهش درباره معماری قدیم، محلهها و ادبیات و شعر کهن نیاز دارم. همه اینها باعث میشود انتشار اثر جدید زمانبر باشد. امیدوارم تلاشم نتیجه بدهد و بتوانم داستانی درخور توجه مردم به رشته تحریر درآورم.
اختصاصی جام کوردی
۱۴۰۵/۱۰۱