به گزارش جام کوردی، اخیرا دبیر شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در نخستین نشست شورای مدیران عامل سازمانهای مناطق آزاد کشور ، پنج اولویت دوره جدید را اعلام کرده که شامل شفافیت و اصلاح رویهها، جذب سرمایهگذار واقعی، توسعه ابزارهای مالی، تسهیل صدور مجوزها و توسعه زیرساختها میشود.
این پنج محور، اگر از سطح سیاستگذاری عبور کنند و به برنامه اجرایی تبدیل شوند، میتوانند برای مناطق آزاد کشور معنا پیدا کنند؛ اما برای قصرشیرین، یک معنای مهمتر دارند. قصرشیرین با توجه به ویژگیها و مزیتهایی که دارد میتواند به بهترین نحو از این آزمون سربلند بیرون بیاید.
منطقه آزاد قصرشیرین برخلاف بسیاری از مناطق آزاد، مزیتهای بسیاری دارد. برخورداری از مرز و همجواری با عراق، ظرفیت تجاری، دسترسی به بازار اقلیم کردستان و مرکز عراق و وجود مرز پرویزخان، بخشی از این مزیت را از پیش در اختیار این منطقه قرار داده است.
مسئله اصلی اما اینجاست که چگونه باید این ظرفیتها را به سرمایهگذاری پایدار، تولید، صادرات، اشتغال و درآمد تبدیل کرد؟
سالهاست درباره ظرفیت مرزی کرمانشاه و نقش آن در تجارت با عراق سخن گفته میشود. اما تجربه نشان داده که صرف برخورداری از مرز، الزاماً به معنای برخورداری از اقتصاد مرزی قدرتمند نیست!
آنچه یک مرز را به موتور توسعه تبدیل میکند، مجموعهای از زیرساختها، قوانین شفاف، فرآیندهای سریع، سرمایهگذار واقعی و مدیریتی است که بتواند میان ظرفیتهای محلی و بازار منطقهای پیوند ایجاد کند.
از این منظر، تأکید دبیرخانه مناطق آزاد بر کاهش بروکراسی و تسهیل صدور مجوزها برای قصرشیرین اهمیت ویژهای دارد.
سرمایهگذار در نهایت با تعداد جلسات و وعدهها تصمیم نمیگیرد؛ او زمان، هزینه، امنیت سرمایه و امکان پیشبینی آینده را محاسبه میکند. اگر راهاندازی یک کسبوکار در منطقه آزاد همچنان گرفتار فرآیندهای طولانی و تصمیمهای چندلایه باشد، حتی جذابترین مشوقها نیز نمیتوانند سرمایهگذار را برای ماندن متقاعد کنند.
مسئله دوم، سرمایهگذاری واقعی است. منطقه آزاد قصرشیرین نباید به محلی برای افزایش تعداد مجوزها یا ثبت شرکتها تبدیل شود. موفقیت این منطقه زمانی معنا پیدا میکند که سرمایه وارد چرخه تولید و تجارت شود؛ کارخانه شکل بگیرد، انبار و پایانه لجستیکی توسعه پیدا کند، خدمات صادراتی گسترش یابد و نیروی کار محلی از این فعالیتها سهم ببرد.
در این میان، نزدیکی به بازار عراق یک فرصت کمنظیر است. قصرشیرین میتواند به جای آنکه صرفاً محل عبور کالا باشد، به محلی برای تجمیع، فرآوری، بستهبندی، تولید و صادرات تبدیل شود. تفاوت میان یک گذرگاه تجاری و یک منطقه اقتصادی موفق دقیقاً همینجاست؛ اولی از تردد درآمد میگیرد، دومی ارزش افزوده تولید میکند!
از سوی دیگر، توسعه زیرساختها در قصرشیرین باید از یک مطالبه کلی به یک نقشه راه مشخص تبدیل شود. راه، حملونقل، انبارداری، لجستیک، خدمات گمرکی، انرژی و زیرساختهای ارتباطی، زنجیرهای بههمپیوستهاند و ضعف هر حلقه میتواند کل زنجیره سرمایهگذاری را تحت تأثیر قرار دهد.
حتی موضوع ابزارهای نوین مالی که در سیاستهای جدید دبیرخانه مورد تأکید قرار گرفته، برای قصرشیرین میتواند کاربردی جدی داشته باشد. توسعه زیرساختهای بزرگ صرفاً با منابع محدود دولتی ممکن نیست و اگر قرار است بخش خصوصی وارد میدان شود، باید مدلهای تأمین مالی، مشارکت و بازگشت سرمایه برای پروژهها روشن و قابل اتکا باشد.
اما یک نکته مهمتر نیز وجود دارد، منطقه آزاد قصرشیرین نباید در فاصله میان کرمانشاه و تهران تعریف شود؛ باید در نسبت مستقیم با اقتصاد محلی و بازار عراق طراحی شود. مردم قصرشیرین و شهرستانهای اطراف باید نخستین گروهی باشند که آثار اقتصادی منطقه آزاد را لمس میکنند. اشتغال، رونق کسبوکارهای محلی، خدمات، حملونقل و توسعه صنایع مرتبط با تجارت با عراق، باید در مرکز سیاستگذاری قرار گیرد.
اکنون که دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد از اصلاح رویهها، جذب سرمایه، کاهش بروکراسی و توسعه زیرساختها سخن میگوید، فرصت مناسبی است تا این سیاستها در قصرشیرین به یک برنامه عملیاتی تبدیل شوند.
منطقه آزاد قصرشیرین بیش از آنکه به شعار تازه نیاز داشته باشد، به تصمیمهای سریع، مدیریت یکپارچه و پروژههای قابل اندازهگیری نیاز دارد.
قصرشیرین میتواند یک منطقه آزاد معمولی باشد؛ اما میتواند مسیر دیگری را هم انتخاب کند و به هاب اقتصادی ایران برای بازار عراق تبدیل شود. تفاوت این دو، در نحوه مدیریت فرصتهاست!
حالا که سیاستهای جدید دبیرخانه مناطق آزاد بر کاهش بروکراسی، جذب سرمایه و تقویت زیرساختها متمرکز شده، قصرشیرین فرصت دارد از یک عنوان اداری فراتر برود و به یک نقطه واقعی برای فعالیت اقتصادی تبدیل شود.
معیار موفقیت هم روشن است؛ سرمایهای که وارد منطقه میشود، واحدی که راه میافتد، شغلی که ایجاد میشود و کالایی که از اینجا به بازار عراق راه پیدا میکند!
در نهایت، ارزش منطقه آزاد قصرشیرین با تغییری سنجیده میشود که در اقتصاد و زندگی مردم منطقه ایجاد میکند. اگر این تغییر ملموس باشد، میتوان گفت قصرشیرین از یک ظرفیت بالقوه به یک فرصت بالفعل برای کرمانشاه و اقتصاد غرب کشور تبدیل شده است. به امید آن روز
اختصاصی جام کوردی