سید معروف صمدی، مدیرعامل سازمان منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی بانه-مریوان، در گفتوگو با جام کوردی، با تشریح آخرین وضعیت این منطقه اظهار کرد: منطقه آزاد بانه-مریوان در سال ۱۴۰۰ به تصویب رسید و نخستین هیأتمدیره آن در سال ۱۴۰۲ با ساختاری دو نفره فعالیت خود را آغاز کرد. هیأتمدیره جدید نیز از اسفند ۱۴۰۴ کار خود را آغاز کرده و در این مدت تلاش شده است بخشی از مشکلات ساختاری و اجرایی منطقه برطرف شود.
به گفته وی، هیأتمدیره جدید در
آغاز فعالیت با سه چالش اساسی شامل ساختار سازمانی، چارت تشکیلاتی و تأمین نیروی
انسانی مواجه بود؛ مشکلاتی که به دلیل نبود هماهنگی کافی در گذشته میان مدیریت
استان و دبیرخانه مناطق آزاد، روند شکلگیری سازمان را با دشواری روبهرو کرده
بود.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد تجاری ـ
صنعتی بانه-مریوان، افزود: با تعامل و همکاری بیشتر میان مدیریت استان کردستان و
سازمان منطقه آزاد بانه-مریوان، بخشی از نیازهای نیروی انسانی در حوزه خدمات از
ظرفیت دستگاههای اجرایی استان تأمین شده و این مشکل تا حد زیادی کاهش یافته است.
همچنین در نیمه دوم سال جاری شرایط جذب و استخدام ۲۵ نیروی انسانی برای این سازمان
فراهم خواهد شد.
بانه و مریوان؛ یک منطقه
با دو ظرفیت متفاوت
صمدی افزود: منطقه آزاد تجاری ـ
صنعتی بانه-مریوان در محدودهای به وسعت ۵ هزار و ۵۰۰
هکتار شکل گرفته که ۳
هزار و ۵۰۰ هکتار آن در
شهرستان مریوان و مابقی در شهرستان بانه قرار دارد. با وجود قرار گرفتن این دو شهرستان
در یک محدوده اقتصادی، مدیرعامل منطقه آزاد بر تفاوت ظرفیتها و نیازهای آنها
تأکید دارد.
وی تصریح کرد: بانه و مریوان هرکدام
مزیتها، محدودیتها و نیازهای متفاوتی دارند و به همین دلیل برنامه توسعه منطقه
نمیتواند با یک نسخه واحد دنبال شود. بر اساس برنامههای اعلامشده، صنایع سبک و
صنایع تبدیلی در بانه از اولویتهای مهم منطقه آزاد خواهد بود؛ در حالی که در
مریوان، ظرفیتهای لجستیکی و کشاورزی جایگاه ویژهای در طرح جامع منطقه دارند.
چنین تقسیمبندی میتواند زمینه شکلگیری یک زنجیره اقتصادی مکمل را میان دو شهرستان
فراهم کند؛ زنجیرهای که از تولید و فرآوری در یک بخش تا حملونقل، تجارت و صادرات
در بخش دیگر امتداد یابد. با این حال، یکی از موانع جدی پیش روی منطقه، مسئله زمین
است. بخش قابل توجهی از اراضی محدوده منطقه آزاد در بخش کشاورزی قرار دارد و میزان
اراضی ملی محدود است. همین مسئله، تملک زمین و فراهم کردن زیرساختهای مورد نیاز
برای اجرای طرحهای اقتصادی را به فرآیندی زمانبر تبدیل کرده است.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد تجاری ـ
صنعتی بانه-مریوان، عنوان کرد: یکی از مهمترین مزیتهای منطقه آزاد بانه-مریوان،
موقعیت جغرافیایی آن و قرار گرفتن در مجاورت مرزهای تجاری با اقلیم کردستان عراق
است؛ ظرفیتی که میتواند در صورت برنامهریزی مناسب، منطقه را از یک محدوده صرفاً
مرزی به یک مرکز مهم تجارت و تولید صادراتمحور تبدیل کند.
سید معروف صمدی با اشاره به این
ظرفیت گفت: هدف صادراتی منطقه تنها بازارهای مرزی نیست و اقلیم کردستان عراق،
سوریه، گذرگاه ابراهیم خلیل و ترکیه از جمله بازارهای هدف برای توسعه فعالیتهای
اقتصادی خواهند بود.
صمدی از آمادهسازی تفاهمنامههایی
با اقلیم کردستان عراق خبر داد و افزود: برای توسعه همکاریها با اقلیم کردستان،
تفاهمنامههایی آماده شده که در روزهای آینده و در جریان سفر به این منطقه، با
مسئولان و سرمایهگذاران اقلیم به امضا خواهد رسید. این رویکرد میتواند یکی از
مهمترین مسیرهای پیش روی منطقه آزاد بانه-مریوان باشد؛ چرا که اقلیم کردستان عراق
علاوه بر بازار مصرف، از ظرفیت سرمایهگذاران و فعالان اقتصادی برخوردار است و
نزدیکی جغرافیایی، اشتراکات فرهنگی و سابقه تجارت میان دو طرف میتواند زمینه
توسعه همکاریهای اقتصادی را تقویت کند.
به گفته مدیرعامل منطقه آزاد
بانه-مریوان، یکی از چالشهای ذهنی درباره مناطق آزاد، محدود شدن نگاه عمومی به
واردات خودرو، کالای همراه مسافر و کالاهای مصرفی است؛ در حالی که فلسفه اصلی
ایجاد مناطق آزاد، توسعه تجارت خارجی و تولید صادراتمحور است.
صمدی تأکید کرد که واردات کالاهای
واسطهای و سرمایهای، ایجاد زونهای تخصصی تولید، جذب سرمایهگذاری و ایجاد
اشتغال پایدار باید در مرکز فعالیتهای منطقه قرار گیرد. از این منظر، منطقه آزاد
بانه-مریوان میتواند به جای آنکه صرفاً محلی برای افزایش مبادلات مصرفی باشد، به
بستری برای ایجاد واحدهای تولیدی، صنایع تبدیلی، مراکز لجستیکی و خدمات تجاری
تبدیل شود؛ موضوعی که در نهایت میتواند ارزش افزوده بیشتری برای اقتصاد کردستان
ایجاد کند.
سرمایهگذاری اقلیم در
بانه-مریوان
سید معروف صمدی عنوان کرد: یکی از
برنامههای مطرحشده برای آینده منطقه، جذب سرمایهگذاران اقلیم کردستان عراق است.
مدیرعامل منطقه آزاد بانه-مریوان
معتقد است استفاده از ظرفیت سرمایهگذاران منطقهای میتواند روند توسعه را شتاب
دهد. البته تحقق این هدف نیازمند آن است که زیرساختهای مورد نیاز سرمایهگذاری از
جمله راه، حملونقل، ارتباطات، خدمات اداری و زمین مناسب فراهم شود. در غیر این
صورت، مزیت جغرافیایی منطقه به تنهایی نمیتواند سرمایهگذار را برای حضور بلندمدت
متقاعد کند.
صمدی نیز بر همین موضوع تأکید دارد
و یکی از مشکلات مهم استان را وضعیت راهها و ارتباطات عنوان میکند.
به گفته وی، کریدوری که قرار بود در
استان کردستان اجرا شود، با وجود تکمیل و بهرهبرداری از آن در بسیاری از استانها،
هنوز در کردستان به بهرهبرداری نرسیده است.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد تجاری ـ
صنعتی بانه-مریوان، با اشاره به یگر اقدامات انجام شده عنوان کرد: مدیریت منطقه
آزاد بانه-مریوان برای تسهیل دسترسی فعالان اقتصادی نیز اقدام به راهاندازی دفاتر
این سازمان در بانه و مریوان کرده است. هدف از این اقدام، کاهش مراجعات فعالان
اقتصادی به مرکز استان و جلوگیری از تحمیل هزینه و زمان اضافی به سرمایهگذاران
عنوان شده است.همزمان دفتر منطقه آزاد در سنندج نیز برای تعامل با دستگاههای
اجرایی و دولتی فعال است؛ اقدامی که میتواند هماهنگی میان سازمان منطقه آزاد و
ساختار اداری استان را افزایش دهد.
واردات خودرو؛ مرحلهای و
با اولویت سرمایهگذاران
موضوع واردات خودرو نیز یکی از
مباحث مورد توجه در منطقه آزاد بانه-مریوان است. صمدی اعلام کرد که در مرحله نخست،
امکان واردات خودرو برای سرمایهگذاران فعال در محدوده منطقه آزاد فراهم خواهد شد
و در مراحل بعدی امکان استفاده عموم مردم نیز مورد بررسی قرار میگیرد.
با این حال، تأکید مدیرعامل منطقه
بر این است که واردات خودرو نباید هدف اصلی منطقه تلقی شود؛ بلکه رویکرد اصلی باید
جذب سرمایهگذاری، توسعه تولید، تجارت خارجی و ایجاد اشتغال باشد.
منطقه آزاد بانه-مریوان اکنون در
نقطهای قرار گرفته که تصمیمهای مدیریتی، نحوه تأمین زیرساختها و میزان مشارکت
بخش خصوصی میتواند مسیر آینده آن را تعیین کند. از یک سو، قرار گرفتن در مسیر
تجارت با اقلیم کردستان عراق و نزدیکی به بازارهای ترکیه و سوریه یک مزیت مهم
محسوب میشود و از سوی دیگر، کمبود زیرساختهای حملونقل، دشواری تملک اراضی و
نیاز به تکمیل ساختار سازمانی، چالشهایی جدی پیش روی آن قرار دارد.
اگر این موانع به تدریج برطرف شود و
تفاهمهای اقتصادی با سرمایهگذاران اقلیم کردستان به قراردادهای عملیاتی تبدیل
شود، منطقه آزاد بانه-مریوان میتواند از یک طرح اقتصادی در حال شکلگیری به یکی
از محورهای تجارت و تولید صادراتمحور در غرب کشور تبدیل شود؛ ظرفیتی که اثر آن
تنها محدود به بانه و مریوان نخواهد بود و میتواند اقتصاد استان کردستان و شبکه
تجارت منطقهای ایران با بازارهای همسایه را تحت تأثیر قرار دهد.
1405/103