به گزارش جام کوردی، کرمانشاه با حدود ۸۰ هزار هکتار گونزار، یکی از ظرفیتهای کمنظیر طبیعی خود را در اختیار دارد؛ ظرفیتی که امروز به دلیل خشکسالی، برداشت از آن متوقف شده، اما همین توقف میتواند فرصتی برای بازنگری در شیوه بهرهبرداری از آن باشد.
کتیرا محصولی با کاربردهای گسترده در صنایع دارویی، بهداشتی، غذایی و برخی صنایع دیگر است و در صورت وجود امکان فرآوری و تولید محصولات با ارزش افزوده، میتواند از یک ماده خام طبیعی به یک ظرفیت اقتصادی مهم برای کرمانشاه تبدیل شود.
نکته مهم اینجاست که آینده گونزارهای کرمانشاه نباید تنها در برداشت و فروش خام کتیرا خلاصه شود. توسعه صنایع تبدیلی، فرآوری علمی، بستهبندی استاندارد و حضور شرکتهای دانشبنیان میتواند ارزش اقتصادی این محصول را افزایش دهد و زمینه عرضه آن به بازارهای داخلی و خارجی را فراهم کند.
در این میان، بازار عراق نیز میتواند یکی از مقصدهای قابل توجه برای محصولات و خدمات مرتبط با کتیرا باشد. نزدیکی کرمانشاه به عراق و وجود مسیرهای تجاری و مرزی، این امکان را فراهم میکند که در سالهای مناسب بهرهبرداری، کتیرا و محصولات فرآوریشده آن به بازار این کشور عرضه شود.
البته نگاه صادراتی نباید لزوماً به معنای مخالفت مطلق با صادرات ماده اولیه باشد. ممکن است در شرایطی، صادرات کتیرا بهصورت خام نیز یک فرصت تجاری ایجاد کند، اما مسئله اصلی این است که کرمانشاه نباید خود را تنها به فروش ماده اولیه محدود کند. هر اندازه زنجیره ارزش این محصول در داخل استان کاملتر شود، سهم بیشتری از درآمد، اشتغال و دانش فنی در کرمانشاه باقی خواهد ماند.
به نظر میرسد فرصت بزرگتر، صادرات ترکیبی باشد؛ یعنی در کنار عرضه کتیرا به بازار عراق، محصولات فرآوریشده، مواد اولیه استاندارد برای صنایع، فناوریهای مرتبط با فرآوری و حتی خدمات فنی و تخصصی نیز بتواند به بازارهای خارجی راه پیدا کند.
اما پیش از هر برنامه اقتصادی، حفاظت از رویشگاهها ضروری است. ممنوعیت برداشت در سال ۱۴۰۵ به دلیل خشکسالی نشان میدهد که اقتصاد این ظرفیت طبیعی بدون توجه به پایداری، آیندهای نخواهد داشت. گونزارها اگر آسیب ببینند، نه ماده اولیهای برای فروش باقی میماند و نه صنعتی برای توسعه.
بنابراین مسیر درست برای کرمانشاه، نه برداشت بیرویه و نه خامفروشی دائمی است؛ بلکه حفاظت در سالهای بحرانی، بهرهبرداری اصولی در دورههای مناسب و سرمایهگذاری برای تکمیل زنجیره ارزش کتیراست.
کرمانشاه میتواند روزی کتیرا را فقط بهعنوان یک صمغ طبیعی نفروشد؛ بلکه «طلای سفید زاگرس» را به یک برند اقتصادی تبدیل کند؛ برندی که از گونزارهای استان آغاز شود و از طریق مرزهای غربی، به بازار عراق و فراتر از آن برسد.
اختصاصی جام کوردی
۱۴۰۵/۱۰۱