به گزارش جام کوردی، حوزه گردشگری کرمانشاه اگر رونقی دارد، مدیون تلاشهای شبانهروزی و ایدههای خلاقانه مجموعهای از تور لیدرها و راهنمایان گردشگری است که با عشق و انرژی فراتر از توانشان به معرفی استان و راهنمایی مسافران میپردازند. آنها با تورهای مختلف کشور برای معرفی این استان در ارتباط هستند و انبوهی از مسافران را با برخورد خوب و حوصله کافی راهنمایی میکنند و تمام دغدغهشان این است که کسی ناراضی و با خاطرهای بد از کرمانشاه نرود.
"سعید جمشیدی" یکی از این افراد است که بارها عنوان بهترین لیدر را کسب کرده است. وی مترجم و نماینده شرکت هواپیمایی ماهان در تورهای ورودی از اقلیم کردستان به جزیره کیش، مدیر و سرپرست تورهای زمینی و هوایی چندین آژانس در کرمانشاه، تهران، مشهد و کیش است و چهرهای شناخته شده در گردشگری کشور میباشد و با خلاقیتی که دارد، تورهای کرمانشاه را به یکی از ماندگارترین سفرها برای مسافران تبدیل کرده است. با وی به گفتگو نشستهایم که حاصل این گفتگو را میخوانید.
_شما را به عنوان یکی از مسئولیتپذیرترین و با نشاطترین تور لیدر کرمانشاه و حتی کشور میدانند، دلیل این شناخت چیست؟
دلیل با نشاط بودنم در طول کار، از عشقی است که به کارم و مسافرانم دارم و دوست دارم مسئولیتی را که بر عهده دارم را با نهایت احترام، اخلاق، انرژی و نشاط برگزار نمایم و در روزهایی که مردم بیشتر از هر زمانی به شادی و نشاط احتیاج دارند، تمام سعیم را میکنم که لبخند رضایت و شادمانی را بر لب هموطنانم بیاورم و حس و حال خوبی را برایشان به وجود بیاورم و برای این کار، بیشتر از مسئولیتی که بر عهده دارم وقت و انرژی میگذارم.
_به عنوان کسی که تقریباً در تمام استانهای کشور تور برگزار کردهاید، ظرفیتهای ایران را در زمینه گردشگری چگونه میبینید؟
ظرفیتهای بینظیری در کشورمان وجود دارد، هم از لحاظ فرهنگی و تاریخی و هم آب، خاک، اقوام، کوهستان، دریا، جانوری، کویر و... بطور خلاصه میتوانم بگویم رنگینکمانی از ظرفیتهای گردشگری در ایران وجود دارد. بطوری که با یک ساعت پرواز میتوان از اسکی روی برف در تهران به اسکی روی آب در جزایر جنوبی رسید و این همان ظرفیتهایی است که ایران را به بهشت گردشگری تبدیل کرده است. در کرمانشاه هم، جدای از آثار باارزش تاریخی و طبیعی، مهماننوازی مردمش که بر پایه اصول غنی ایرانی است مهمترین جاذبه این دیار است. در کل میتوانم بگویم که اگر زمینه حضور گردشگران خارجی فراهم شود، بدون شک ایران یکی از بینظیرترین مقاصد گردشگری دنیاست.
_بسیاری از مسافرانتان که برای اولین بار به کرمانشاه میآیند، این استان را چگونه میبینند؟
من در اینستاگرام شخصی خودم قسمتی را به میزان رضایت مسافران داخلی و خارجی از کار خودم اختصاص دادم. ما صفر تا صد یعنی از لحظه ورود تا لحظه خروج با مسافران هستیم و نظرات آنها برای ما اهمیت دارد. بر همین اساس اکثر مسافرانی که برای اولین بار وارد کرمانشاه شدهاند یا سال بعد هم برگشتند و یا مبلغ شدند و تعدادی از دوستان و خانواده خود را راهی کرمانشاه کردند. این در حالیست که سالها بود که نگاه منفی درباره کرمانشاه و مناطق کردنشین وجود داشت اما به محض دیدن کرمانشاه نظرشان کاملاً عوض میشود و از مهماننوازی و برخورد بسیار محترم مردم این استان تشکر میکنند. یک بار یکی از مسافرانم در بازار جوانرود خرید کرده بود. فروشنده 40 دقیقه توی بازار به دنبال مسافرم گشته بود تا در نهایت او را پیدا کرد و گفت مقداری پول اضافه دادهاید و این مسافر آنچنان تحت تأثیر این رفتار قرار گرفت که به گریه افتاد. معرفت و مهربانی مردم این دیار واقعاً بینظیر است. آنها خیلی خوشحال میشوند وقتی کرمانشاه را میبینند و از آن لذت میبرند. کرمانشاه سرزمین آب و سنگ، رقص و دنگ و جشن و رنگ است. اینها محو این همه زیبایی میشوند و ما به عنوان لیدر تمام تلاشمان را میکنیم که لبخند رضایت را بر لب مسافرانمان بیاوریم و خاطره خوبی از کرمانشاه و کرمانشاهیان داشته باشند. ما همیشه با گروه هلپرکه از مسافرانمان استقبال میکنیم و آنها وقتی هلپرکه کوردی را میبینند به حدی شیفته آن میشوند که تمام تلاششان را میکنند که آن را یاد بگیرند. من برای مسافرانم به محض ورود به کرمانشاه اسم کردی انتخاب میکنم و آنها برای این اسمگذاری بسیار ذوق میکنند و در طول سفر هم سعی دارند کلمات کردی را یاد بگیرند بخصوص کلمه «گیان» را که همه استفاده میکنند.
_مسافران از لحاظ جغرافیایی و طبیعی کدام نقاط کرمانشاه را بیشتر میپسندند و از لحاظ اجتماعی و شاخصههای فرهنگی به چه شاخصههایی علاقه دارند؟
ما چند مسیر اصلی برای گردشگری در کرمانشاه داریم که مهمترین آنها مسیر اورامانات است که از کرمانشاه شروع میشود و بعد از گذر از روانسر و گاهی بازار جوانرود و دیدن غار قوری قلعه به بزرگترین شهر پلکانی دنیا یعنی پاوه شهر هزار ماسوله میرسیم و بعد به هجیج و کانی بل میرسیم. مناظر جنگلهای بلوط، قایقسواری در سد داریان، چشمه خروشان بل و از همه مهمتر آن حس امنیت، خوشبرخوردی و آسایش و آزادی که مردم کرد به مسافران میدهند همه و همه لحظات بینظیری را برای مسافران به وجود میآورد. مسیر دیگری که وجود دارد مسیر دالاهو تا قصرشیرین است. وقتی وارد فضای عرفانی منطقه بابایادگار میشوند و در کنار چشمه مقدس غسلان قرار میگیرند و غرق در سکوت زیبای آنجا میشوند و یا در کنار قلعه یزدگرد و جاده مغناطیسی قرار میگیرند و حتی نیسانسواری که به علت شرایط سخت منطقه انجام میشود، یکی از خاصترین حالات را تجربه میکنند و بارها آن حس و حال خوشایندی که گرفتهاند را بازگو میکنند. بعد از دالاهو به زیج منیژه سرپل ذهاب و بعد هم کتیبه آنوبانینی قدیمیترین سنگنوشته آسیا و مادر کتیبه بیستون و سپس آبشار پیران و کاخ خسرو قصرشیرین میرویم و در نخلستانهای گیسو پریشان قصرشیرین و نوار مرزی ایران و عراق قدم میزنیم و مسافران از دیدن این مسیر واقعاً لذت میبرند. یکی دیگر از جاذبههای فرهنگی استان گروه بینالمللی هلپرکه سماژین به رهبری محمدامین کامرانی است که در معرفی هلپرکه کردی به مسافران سنگ تمام گذاشتهاند و با کمترین چشمداشتی مراسم استقبال از مسافران را انجام میدهند.
_به نظرتان ثبت جهانی اورامانات چه تأثیری بر رونق گردشگری استان داشته است؟
من به همراه چند نفر از کسانی که دلسوزانه پیگیر ثبت جهانی هورامان بودند با هزینه شخصی، گروهی را برای معرفی آن تشکیل دادیم و به روستاهای مختلف میرفتیم و از فواید و مزایای ثبت جهانی هورامانات برای آنها گفتیم که آمادگی ذهنی برای این کار داشته باشند. اما در بخش اصلی متأسفانه کار خاصی انجام نشد. جادهها استاندارد نیستند. ابتداییترین امکانات مانند توالت فرنگی برای توریستهای خارجی نداریم. با این وجود به علت عدم تبلیغات مناسب و عدم امکانات مطلوب، ثبت جهانی هورامانات تأثیر آنچنانی بر رونق گردشگری استان نداشت و اگر رونقی هم صورت گرفته، تأثیر فضای مجازی و بلاگرها بوده است و یا روابطی که تور لیدرها با مدیران تورهای دیگر استانها دارند باعث گسیل مسافران به این منطقه شده است.
_به عنوان کسی که تور مسافران اقلیم کردستان را در کیش و سایر شهرهای ایران برگزار کردهاید، نگاه مسافران کرد عراقی به ظرفیتهای گردشگری و کلاً ایران و مردمش چگونه بوده؟ و اگر خاطرهای هم دارید بیان کنید.
بسیاری از مسافران میگفتند که ما کشورهای مختلف و جاهای زیادی رفتیم اما جزیره کیش یکی از بهترین و جذابترین جاهایی است که تا حالا دیدهایم و در نظرسنجی که از آنها کردیم همه اذعان داشتند که جزیره کیش بسیار بینظیر است. حتی یکی از آنها بعد از دیدن جزیره کیش آن را برای ماه عسل انتخاب کرد و دو ماه بعد با همسرش ماه عسل خود را در کیش گذراندند.
_به نظرتان مهمترین مشکلات حوزه گردشگری در کرمانشاه چیست؟
نبود نیروهای آموزش دیده یکی از مهمترین مشکلات حوزه گردشگری است چه از ترانسفرها و چه نیروهایی که در رستورانها کار میکنند. بدسلیقگی مسئولین میراث فرهنگی هم به این مشکلات دامن زده است. سالهاست که روبروی کتیبه طاق بستان عکس یک اسب وجود دارد که عکسش پاک شده و بارها خواهش کردیم که این مسئله را درست کنند تا بتوانیم از روی عکس برای مسافر توضیح بدهیم اما تا حالا این اتفاق نیفتاده است. انتظار داریم که رفتار و برخورد کسانی که در ورودی اماکن تاریخی هستند حرفهایتر باشد چون هرگونه برخورد غیرحرفهای در ذهن مسافر باقی خواهد ماند. نکته بعدی اینکه ما با وجود اینکه استانی چهار فصل هستیم اما برنامهریزی مناسبی برای استفاده از این مسئله نکردهایم و هیچ جاذبه مصنوعی برای توجیهپذیرتر شدن مسافرت به استان ایجاد نکردهایم. مانند پلهای معلق، زیپ لاین، مزرعه قو لاهیجان، گلخانههای استوایی، شهر بازی، بازارها و مالهای خرید، شهر بازی آبی و... ما به جز جاذبههای تاریخی، طبیعی و فرهنگی جاذبه دیگری ایجاد نکردهایم.
_تور لیدرها عمدتا با چه موانعی مواجه هستند؟
مهمترین مشکل تور لیدرها برگزاری تورهای غیرمجاز است که باعث میشود از عوامل استاندارد برگزاری تور مانند استفاده از تور لیدر استفاده نکنند. اینگونه تورها گاهی باعث رفتارهای غیرحرفهای، بداخلاقیها و رفتارهای ناشایست میشود و در مواردی هم باعث میشوند که دسترسی تورهای مجاز به امکاناتی مانند ماشین، رستوران و ... با خلل مواجه شود.
بیتوجهی مسئولین ارگانها به تور لیدرها نیز یکی دیگر از این مشکلات است. در حالی که تور لیدرها به تنهایی بار معرفی استان را به دوش میکشند. همچنین فرهنگ استفاده از تور لیدر در ادارات هم جا نیفتاده و به مهمانان ادارات باید توضیحات صحیحی درباره اماکن تاریخی و گردشگری استان داده بشود اما متأسفانه هیچ استفادهای از تور لیدرها برای این منظور نمیشود.
_برای رونق گردشگری در استان چه ایده و یا پیشنهاداتی دارید؟
احیای بازار تاریخی کرمانشاه یکی از این موارد است. ما اگر بازار تاریخی کرمانشاه را با بازار سعدالسلطنه قزوین مقایسه کنیم، با توجه به اینکه بازار کرمانشاه زیباتر است اما در بازار قزوین همه امکانات در نظر گرفته شده و قابل مقایسه با بازار کرمانشاه نیست. همچنین تعطیلی غیرمنطقی بعضی از اماکن و ابنیه تاریخی کرمانشاه رفع شود. از جمله کلیسای کرمانشاه. این در حالیست که در همدان و اصفهان و تبریز و... درب کلیساها باز است. مردم از آن بازدید میکنند اما کلیسا و کنیسه کرمانشاه بسته است. مسجد شافعی که یکی از بینظیرترین معماریها را دارد فقط دو ماه به روی مسافر باز است هر چند که مسئولین مسجد همیشه با ما همکاری میکنند. مسجد عمادالدوله فقط در زمان نماز باز میشود. حمام حاج شهبازخان که یکی از زیباترین حمامهای ایران است تعطیل است. منطقه زیبای گرهبان قابل بازدید نیست. انتظار داریم درهای بسته را باز کنید. همچنین فاز دوم غار قوریقلعه هنوز بازگشایی نشده است. این غار که با ۱۴ کیلومتر طولانیترین غار آبی آسیاست و ۳۱۴۰ متر آن هم توسط غارنوردان بازگشایی شده، فقط ۵۰۰ متر آن قابل بازدید است. این در حالی است که اگر فاز دوم آن باز شود، مردم امکان دیدن تالار بلور و تالار بتهون با قندیلهای گوش فیلی و قارچ واژگون و آبشارهای داخل آن را خواهند یافت و این میتواند در جذب گردشگر بسیار مؤثر باشد. یکی دیگر از کارهایی که باید انجام شود، استقرار راهنمایان ثابت در سایتهای گردشگری است که جز ایام نوروز این اتفاق نمیافتد. در حالی که ما در اکثر ماهها گردشگر داریم و متأسفانه هیچ راهنمایی در بقیه ایام سال حضور ندارد.
_حرف آخر
آرزوی صلح و سلامتی و ثروت برای مردم دنیا و بویژه هموطنانم را دارم. امیدوارم همه با عشق کارمان را انجام بدهیم و نگاه حرفهای به شغلمان داشته باشیم. از همه مسافران کشورم دعوت میکنم به کرمانشاه بیایند و بخشی از ۴۲۰۰ اثر ثبت شده تاریخی و طبیعی این استان را ببینند و از مناظر زیبا و بینظیر این استان و مردم باصفا و مهربانش دیدن نمایند. همچنین از آنهایی که در معرفی کرمانشاه بهعنوان «کرمانشاه شهر خلاق خوراک» تلاش کردند. از دکتر ایمان درخشی ریاست محترم سازمان فرهنگی شهرداری کرمانشاه بخاطر ثبت کرمانشاه به عنوان جهانشهر خلاق خوراک و برادران فهیمی مدیران هتل رستوران ونوشک و.... تشکر میکنم و نیز از اساتیدی که برای گردشگری کرمانشاه زحمت کشیدند از جمله اساتید عزیزم وحید خیبر، مهریاد صوفیوند، حمیدرضا کرمی و احسان کرمی و نیز بومگردیها و رستورانهایی که در این زمینه فعالیت دارند مانند واران پاوه، میلکان دالاهو و سیاوش قصرشیرین تشکر دارم. در پایان از جام کوردی که بخشی از ظرفیتهای خود را به گردشگری اختصاص داده تشکر مینمایم.
گفتگو از رضاجمشیدی