اقتصاد کردستان برای عبور از محدودیتهای تاریخی و رسیدن به توسعه پایدار، بیش از هر زمان دیگری به دانش، سرمایه، نوآوری و تصمیمگیری مبتنی بر تخصص نیاز دارد. در اقتصادی که بسیاری از واحدهای تولیدی و فناور برای ادامه فعالیت با مشکل تأمین مالی مواجهاند، فاصله میان ایده و سرمایه میتواند به یکی از جدیترین موانع رشد تبدیل شود.
در چنین شرایطی،
نهادهایی که بتوانند میان ظرفیت علمی و فناورانه استان از یک سو و منابع مالی و
بانکی از سوی دیگر پیوند ایجاد کنند، نقشی فراتر از یک مجموعه تأمینکننده تسهیلات
خواهند داشت. صندوقهای پژوهش و فناوری از جمله این نهادها هستند که تلاش میکنند
بخشی از این فاصله را کاهش دهند و مسیر دسترسی بنگاههای دانشبنیان، فناور و
کارآفرین به منابع مالی را هموار کنند.
صندوق پژوهش و
فناوری کردستان طی هفت سال فعالیت خود، در حوزههایی همچون ارائه تسهیلات، صدور
ضمانتنامه، مشاوره تخصصی، جذب سرمایهگذار و سرمایهگذاری خطرپذیر فعالیت کرده
است. مدیر این صندوق میگوید: طی این مدت حدود هزار میلیارد تومان تسهیلات و سایر
خدمات مالی به واحدهای دانشبنیان و فناور استان ارائه شده و بخشی از این حمایتها
نیز به نجات واحدهای راکد یا بنگاههای در معرض ورشکستگی اختصاص یافته است.
اما این صندوق
دقیقاً چه جایگاهی در اقتصاد استان دارد؟ چه خدماتی ارائه میدهد و عملکرد آن در
هفت سال گذشته چگونه بوده است؟ برای پاسخ به این پرسشها، «جام کوردی» با دکتر
ناصر شکری، مدیر صندوق پژوهش و فناوری کردستان، گفتوگویی انجام داده که در ادامه
میخوانید.
صندوق
پژوهش و فناوری دقیقاً چه نهادی است و چه مأموریتی دارد؟
صندوق پژوهش و
فناوری یک نهاد پژوهشی و فناور غیردولتی است که از جنس اکوسیستم و زیستبوم علمی و
اقتصادی محسوب میشود. فلسفه شکلگیری آن نیز ایجاد ارتباط و کاهش فاصله میان
بنگاههای کارآفرین، دانشبنیان و فناور با نظام بانکی است.
ما تلاش میکنیم
این فاصله را از طریق ارائه مجموعهای از خدمات تخصصی و مالی کاهش دهیم. این خدمات
شامل مشاورههای علمی و کارشناسی، پرداخت تسهیلات، صدور ضمانتنامه، جذب سرمایهگذار،
عاملیت نظام بانکی و سازمانهای دولتی و همچنین سرمایهگذاری خطرپذیر است.
طی هفت سال
فعالیت در استان، خدمات متنوعی به واحدهای اقتصادی ارائه کردهایم که در برخی
موارد، نتیجه آن تنها ایجاد یک واحد اقتصادی جدید نبوده، بلکه توانستهایم به
ادامه فعالیت واحدهای راکد یا واحدهایی که در آستانه ورشکستگی قرار داشتند نیز کمک
کنیم.
مهمترین
دستاورد صندوق در این هفت سال چه بوده است؟
در هفت سال
گذشته حدود هزار میلیارد تومان تسهیلات و سایر خدمات مالی به واحدهای دانشبنیان و
فناور استان ارائه کردهایم. در این مدت نیز همواره در میان ۱۰ استان پیشتاز
کشور قرار داشتهایم.
طبیعتاً این
عملکرد حاصل یک روند تدریجی بوده است. تلاش کردهایم متناسب با نیاز واحدهای
اقتصادی و شرایط روز کشور، خدمات صندوق را توسعه دهیم و تنها به ارائه تسهیلات
محدود نباشیم.
آیا
این عملکرد موجب افزایش جایگاه صندوق در سطح کشور نیز شده است؟
بله. روند پیشرفت
کمی و کیفی خدمات صندوق موجب شد در انجمن صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر و همچنین
انجمن علمی پارکهای فناور و سازمانهای نوآور ایران پذیرفته شویم.
این موضوع برای
ما اهمیت دارد، زیرا عضویت در چنین مجموعههایی امکان ارتباط بیشتر با شبکههای
تخصصی و استفاده از ظرفیتهای موجود در حوزه سرمایهگذاری، فناوری و نوآوری را
فراهم میکند.
یکی
از مشکلات فعالان اقتصادی، طولانی بودن فرآیند دریافت تسهیلات و خدمات مالی است.
صندوق در این زمینه چه رویکردی دارد؟
یکی از مهمترین
ویژگیهای خدمات صندوق، تلاش برای کاهش زمان انتظار متقاضیان است. ما شرایط هر
واحد متقاضی و وضعیت روز کشور را در نظر میگیریم و تلاش میکنیم با بسیج امکانات
و نیروی انسانی، فرآیند ارائه خدمات را در کوتاهترین زمان ممکن انجام دهیم.
در نتیجه این
رویکرد، طی فعالیت صندوق بیش از ۳۰۰ میلیارد تومان انواع تسهیلات
و سرمایهگذاری مستقیم پرداخت یا انجام شده و حدود ۷۰۰ میلیارد تومان
انواع ضمانتنامه نیز صادر کردهایم.
این خدمات با
استقبال و رضایت متقاضیان همراه بوده و برای ما نیز مهم است که یک واحد اقتصادی
درگیر فرآیندهای طولانی و فرسایشی نشود.
سرمایهگذاری
خطرپذیر چه جایگاهی در فعالیت صندوق دارد؟
سرمایهگذاری
خطرپذیر یکی از ابزارهایی است که میتواند به توسعه فعالیتهای فناورانه و دانشبنیان
کمک کند. در این حوزه نیز صندوق فعالیت داشته و تاکنون دو مورد سرمایهگذاری را
جذب کردهایم.
طبیعی است که
توسعه این بخش نیازمند همکاری و همراهی بیشتر مجموعههای اقتصادی، بانکی و دستگاههای
اجرایی است. هر اندازه این همکاری گستردهتر باشد، امکان استفاده از ظرفیت سرمایهگذاری
برای طرحهای جدید نیز افزایش پیدا میکند.
نقش
دستگاههای اجرایی و نظام بانکی را در استفاده از ظرفیت صندوق چگونه ارزیابی میکنید؟
همکاری دستگاههای
اداری، نظام بانکی و تشکلهای صنفی غیردولتی با صندوق میتواند بسیار مؤثر باشد. این
سازمانها و مؤسسات میتوانند از صندوق به عنوان عاملیت پرداخت تسهیلات، تضمین امنیت
منابع و هدایت سرمایهها استفاده کنند.
هدف این است که
منابع مالی به سمت تولید، اشتغال و تجارت هدایت شود و از خروج سرمایهها از حوزههای
مولد جلوگیری شود.
صندوق پژوهش و
فناوری میتواند در این زمینه نقش واسط تخصصی و مالی را ایفا کند و با شناختی که
از واحدهای فناور و اقتصادی دارد، زمینه استفاده هدفمندتر از منابع را فراهم کند.
با
توجه به ظرفیتهای اقتصادی کردستان، چشمانداز فعالیت صندوق را چگونه میبینید؟
کردستان ظرفیتهای
قابل توجهی در حوزههای مختلف اقتصادی و علمی دارد و نیروی انسانی توانمند نیز یکی
از سرمایههای مهم استان است. آنچه اهمیت دارد، ایجاد سازوکارهایی است که این ظرفیتها
را به فعالیت اقتصادی پایدار تبدیل کند.
صندوق پژوهش و فناوری نیز تلاش میکند در حوزه تخصصی خود، بخشی از این مسیر را تسهیل کند؛ یعنی میان ایده، دانش، سرمایه و بازار ارتباط برقرار شود و واحدهای فناور و دانشبنیان بتوانند با دسترسی آسانتر به منابع مالی، مسیر رشد و توسعه خود را طی کنند. در نهایت، توسعه اقتصادی نیازمند همکاری مجموعهای از نهادهاست و صندوق پژوهش و فناوری میتواند یکی از حلقههای این زنجیره باشد.