بە پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، "سیامەک ئەلیاسپوور" لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا لەگەڵ میدیای پارێزگاکان، ڕایگەیاند کە توانای زۆر بەرز لە بواری سەرچاوەوە لە پارێزگای کرماشان بۆ ڕەخساندنی هەلی کار هەیە و وتی: نزیکی و ٣٧١ کیلۆمەتر سنووری هاوبەش لەگەڵ عێراق گەورەترین دەرفەتی لە ڕووی بازرگانی و ئاڵوگۆڕی دراوی بیانی بۆ گەشەپێدانی پارێزگای کرماشان ڕەخساندووە.
ناوبراو کرماشانی بە دەروازەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست زانی و زیادی کرد: ئەم پارێزگایە لە ئێستادا لە ئاستی بەرهەمهێنانی ماسی ئاو گەرمی وڵات لە نێوان پارێزگاکانی غەیرە کەنار دەریاکاندا پلەی یەکەمی هەیە و لە بەرهەمهێنانی ماسی ئاوی شیرینی وڵاتدا پلەی شەشەمی هەیە.
بەڕێوەبەری گشتیی ماسی ڕایگەیاند: گونجاو بوونی سەرچاوە ئاوییەکانی پارێزگاکە وایکردووە کە کرماشان پارێزگایەکی ئایدیاڵ بێت بۆ بەخێوکردنی ماسی.
ناوبراو ئاماژەی بەوەشکرد: زیاتر لە ٢٥ هەزار تۆن ئاژەڵی ئاوی بەخێوکراو کە بریتین لە ماسی ئاوی گەرم، ئاوی سارد و خاویار، لە کێڵگەی پەروەردەی ماسی و سەرچاوە ئاوییەکانی پارێزگاکەدا بەرهەمدەهێنرێن و بە کاڵی لە وڵاتانی ڕووسیا و تورکیا و عێراق دەکڕدرێن.
بە پێی گوتەی ئەلیاسپوور، لە کۆی ٢٥ هەزار تۆن ماسی، ١٤ هەزار و ٩٤٧ تۆن ماسی ئاوی سارد و ١٠ هەزار و ٢٨٢ تۆن ماسی ئاوی گەرم بەرهەم دەهێنرێت.
ناوبراو بە جەختکردنەوە لەسەر ئەوەی کە باشترین ماسی ئاوی سارد لە پارێزگای کرماشان لە هەوراماندا بەرهەم دێت، وتی: زیاتر لە پێنج ملیۆن ماسی ڕازاوەش لە پارێزگای کەنگاوەر بەرهەم دێت و هەناردەی بازاڕە جیهانییەکان دەکرێت لەنێویاندا سلێمانی لە عێراقدا.
ئەلیاسپوور، بە ئاماژەدان بەوەی کە لە بەرهەمهێنان و پەروەردەی ماسیدا ئاو بەکارنایات، ئاماژەی بەوەشکرد: پێشبینی دەکرێت دەسەڵاتدارانی ئاو لە پارێزگاکە داشکاندنی تایبەت بۆ بەرهەمهێنەران و وەبەرهێنەران لەم بوارەدا بکەن بە مەبەستی پەرەپێدانی پەروەردەی ئاژەڵی ئاوی، چونکە بەتایبەت بازاڕی داواکاری ماسی لە گەشەکردندایە.
ناوبراو درێژەی زە قسەکانیدا و وتی: پێشبینی دەکرێت تا کۆتایی ئەمساڵ ٣٠ تۆن مەیگووی ئاوی شیرین لە پارێزگای کرماشان بەرهەم بهێنرێت و بخرێتە بازاڕەوە.
ئەلیاسپوور بە ئاماژەدان بە ئاماری بەرهەمهێنانی ماسی ساڵی ڕابردوو لە پارێزگاکەدا وتی: لە ساڵی ڕابردوودا ٢٢ هەزار و ٧٨٧ تۆن ئاژەڵی ئاوی بەخێوکراو کە بریتین لە ماسی ئاوی گەرم، ماسی ئاوی سارد و خاویار، کە لە کێڵگە ماسی و سەرچاوە ئاوییەکانی پارێزگاکەدا بەرهەمهێنراون و خراونەتە بازاڕەوە.
بەڕێوەبەری گشتی ماسی لە درێژەی قسەکانیدا باسی لە ژمارەی یەکەکانی بەرهەمهێنانی ماسی لەو پارێزگایە کرد و زیادی کرد: پارێزگای کرماشان خاوەنی ٥٠٢ یەکەی ماسی لە شێوەی ٤٢٠ کێڵگەی ئاوی سارد و دوو مەبەستی، ٨٠ کێڵگەی ئاوی گەرم و ٢ کێڵگەی خاویارە و بەردەستبوونی ئەو مەرجانە وایکردووە کرماشان یەکێک لە ناوەندە گرنگەکانی بەرهەمهێنانی ماسی بێت لە نێوان ئەو پارێزگایانەی لە وڵاتدا کە لە کەنار دەریاوە نین. هەروەها ١٥ کێڵگەی ماسی ڕازاوە و ١٢ کێڵگەی بێچوو ماسی لە پارێزگاکەدا کاردەکەن.
ناوبراو بە ئاماژەدان بەوەی کە کێڵگەی ماسی ئاوی سارد لە هەموو شارەکانی پارێزگاکەدا جگە لە قەسر شیرین کاردەکەن، وتی: داڵاهۆ، پاوە و کەنگاوەر لە پلەی یەکەم تا سێیەمدان لە بەرهەمهێنانی ماسی ئاوی سارد لە پارێزگاکەدا.
بەڕێوەبەری گشتی ماسی پارێزگای کرماشان خستنەگەڕی یەکەمین پلاتفۆرمی هەناردەکردنی ئاژەڵی ئاوی لە ڕۆژئاوای وڵات لە سنووری پەرویزخانی ڕاگەیاند و زیادی کرد: یاداشتنامەی لێکتێگەیشتن بۆ ئەم پلاتفۆرمە لە سنووری پەرویزخان واژۆ کراوە و بەم نزیکانە ڕێکارەکانی ژێرخانی ئەو پلاتفۆرمە ئەنجام دەدرێن.
بە وتەی ناوبراو، بە دەستپێکردنی ئەم پلاتفۆرمە، پارێزگاکانی ڕۆژئاوای وڵات چیتر پێویستیان بە هەناردەکردنی بەرهەمەکانیان نابێت بۆ عێراق لە ڕێگەی خوزستان و بەسرە و ڕێگاکانی دیکەوە. چونکە لەم خاڵەدا ساردەخانە و پیشەسازی پرۆسێسکردن و قەرەنتینە و ژێرخانی دیکەی پێویست بۆ هەناردەکردن دابین دەکرێت. هەروەها بڕیارە بۆ یەکەمجار سەنتەری بەخێوکردن و بڵاوکردنەوەی مەیگووی ئاوی شیرین لە قەسری شیرین دەستپێبکات و وەبەرهێنەری پڕۆژەکەش هەڵبژێردراوە.
ئەلیاسپوور هەروەها سەبارەت بە واژۆکردنی ١١ لێکتێگەیشتنی هاوکاری لە پێشانگای ماسی ئەم دواییە لە تاران وتی: ئەمە دەرخەری کارکردی سەرکەوتووانەی پارێزگای کرماشانە لە بواری بەرهەمهێنان و بڵاوکردنەوەی ئاژەڵی ئاوییە، کرماشان تاکە پارێزگایە کە ١١ لێکتێگەیشتنی لەم پێشانگایەدا واژۆ کرد.
ناوبراو ئاماژەی بە بەدواداچوونی بنیاتنانی شارۆچکەیەکی تایبەتمەندی ماسی ڕازاوە لە کرماشان کرد و ئاماژەی بەوەدا: لە ئایندەیەکی نزیکدا، بەدواداچوون بۆ شارۆچکەیەکی گەرمخانە دەکەین کە ٢٥ ملیۆن پارچە بەرهەمی ماسی ڕازاوەی تێدایە لە ناوچەی کەنگاوەر، کە دەبێتە شۆڕشێکی ناوازە لە وڵاتدا.
ئەلیاسپوور ئاماژەی بەوەدا: لە ساڵی ڕابردوودا پێنج پڕۆژە لە بواری ماسیدا بە نرخی ٧٢٠ ملیار ڕیاڵ و دامەزراندنی ٨٠ کەس تەواو بوون و خراونەتە بواری جێبەجێکردنەوە، کە دەبێتە هۆی زیادکردنی ٢٨٠٠ تۆن بۆ توانای بەرهەمهێنانی ئاژڵی ئاوی پارێزگاکە.
لە کۆتاییدا ئاماژەی بە بەکارهێنانی ماسی ئەو پارێزگایە کرد و وتی: خەڵکی کرماشان ساڵانە بە تێکڕا ١٠ کیلۆ ماسی بەکاردەهێنن، لە کاتێکدا ئەم بڕە لە وڵاتدا ٢٢ کیلۆگرامە.
بەڕێوەبەری گشتی ماسی زیادکردنی بەکارهێنانی ماسی تا چوار قات بە یەکێک لە ئامانجەکانی ماسی پارێزگاکەی زانی و زیادی کرد: دروستکردنی بازاڕی ماسی لە ناوەندە شارییەکاندا پێویستییەکی گرنگە لە پێناو زیادکردنی بەکارهێنانی بەرهەمی ئاژەڵی ئاوی جۆراوجۆر لە پارێزگاکەدا، کە ئێمەش بەدوای ئەوەداین.
فەرەناز چراغی - هەواڵنێری جام کوردی