تاوانە سەرەکییەکانی ئیپستن بە کورتی ئەمانەن:
بازرگانیکردن بە مرۆڤ و سێکسەوە
ئیپستن تۆمەتبارکراوە بەوەی کە تۆڕێکی فراوانی دروست کردبوو بۆ هەڵخەڵەتاندنی کچانی تەمەن منداڵ (خوار ١٨ ساڵ). ئەو کچانەی بە پارە یان بەڵێنی کار ڕادەکێشا و دواتر ناچاری دەکردن کاری سێکسی بۆ خۆی و هاوڕێ دەوڵەمەند و دەسەڵاتدارەکانی بکەن.
دەستدرێژی سێکسی بۆ سەر منداڵان
ئیپستن خاوەنی دوورگەیەکی تایبەت بوو لە دەریای کارایبی بە ناوی Little St. James ، کە بە "دوورگەی گوناهـ" ناسرابوو. لەوێ و لە ماڵەکانیدا لە نیویۆرک و فلۆریدا، دەستدرێژی سێکسی کردووەتە سەر دەیان کچی مێردمنداڵ و وەک "کۆیلەی سێکسی" مامەڵەی پێوە کردوون.
تێوەگلانی کەسایەتییە ناودارەکان
ئەوەی ئەم کەیسەی کردە هەواڵی یەکەمی جیهان، تەنها تاوانەکانی ئیپستن نەبوو، بەڵکو پەیوەندییە نزیکەکانی بوو لەگەڵ کەسانێکی وەک: سیاسەتمەدارانی ئاستبەرز (وەک بیڵ کلینتۆن و دۆناڵد ترەمپ)، ئەندامانی خێزانی شاهانەی بەریتانیا (وەک شازادە ئەندرۆ)، بازرگانە ملیاردێرەکان و زاناکانی جیهان. (تێبینی: زۆربەی ئەم کەسانە ڕەتیان کردووەتەوە ئاگاداری تاوانەکانی بووبن، بەڵام ناویان لە لیستەکانی گەشتە ئاسمانییەکانی ئیپستندا هاتووە).
جیزلین ماکسوێڵ:
هاوڕێی نزیکی ئیپستن بوو، کە لە ساڵی ٢٠٢١دا بە تاوانی هاوکاریکردنی ئیپستن لە ڕاوکردن و دابینکردنی کچانی مێردمنداڵ، سزای ٢٠ ساڵ زیندانی بەسەردا سەپێندرا.
کۆتایی ئیپستن:
لە ساڵی ٢٠١٩دا، کاتێک ئیپستن لە زیندان چاوەڕێی دادگایی کردن بوو، تەرمەکەی بە هەڵواسراوی دۆزرایەوە. هەرچەندە پزیشکی دادوەری وتی "خۆکوژییە"، بەڵام تا ئێستاش گومانێکی زۆر هەیە و زۆرێک پێیان وایە بەهۆی ئەوەی "نهێنی زۆری لابووە دەربارەی کەسایەتییە گەورەکان"، ڕەنگە کوژرابێت بۆ ئەوەی ئەو نهێنییانە ئاشکرا نەبن.
لە سەرەتای ساڵی ٢٠٢٤دا، دادگایەکی ئەمریکا بڕیاری دا کۆمەڵێک بەڵگەنامەی نهێنی کە پەیوەست بوون بە کەیسی جیزلین ماکسوێڵ (هاوکاری ئیپستن) ئاشکرا بکات. ئەم لیستەیە کە بە "لیستی ئیپستن" ناسرا، دەنگدانەوەیەکی گەورەی دروست کرد.
لێرەدا گرنگترین خاڵەکان دەربارەی ئەو لیستە و ناوی ناوەکان دەخەینە ڕوو:
لیستەکە چی بوو؟
ئەمە "لیستی تاوانباران" نەبوو، بەڵکو کۆمەڵێک بەڵگەنامەی دادگا بوون (نزیکەی ٩٠٠ لاپەڕە) کە ناوی نزیکەی ١٥٠ بۆ ١٧٠ کەسی تێدا هاتبوو. ئەم ناوانە بریتی بوون لە:
هاوڕێکانی ئیپستن.
ئەو کەسانەی لەگەڵی گەشتیان کردووە.
ئەو قوربانییانەی شاهیدییان داوە.
کارمەندانی ناو ماڵ و فڕۆکەکەی.
زۆر گرنگە بزانرێت کە هاتنی ناوی کەسێک لەو بەڵگەنامانەدا مانیای ئەوە نییە کە تاوانی سێکسی ئەنجام داوە. هەندێکیان تەنها وەک "ناسیاو" ناویان هاتووە، یان قوربانی بوون کە باسیان لەوە کردووە فڵانە کەسیان لە ماڵی ئیپستن بینیوە بەبێ ئەوەی ئەو کەسە کارێکی نایاسایی کردبێت.
ناوی چەند کەسایەتییەکی دیار کە لە بەڵگەنامەکاندا هاتبوون:
شازادە ئەندرۆ:
یەکێک بوو لەو ناوانەی زۆرترین باسی لێوە کرا. قوربانییەکان ئاماژەیان بەوە کردبوو کە لە ماڵەکانی ئیپستن بینیویانە.
بیڵ کلینتۆن:
ناوی لە چەندین شوێنی بەڵگەنامەکاندا هاتبوو. قوربانییەک وتبووی ئیپستن پێی وتووە "کلینتۆن کچانی گەنجی بەدڵە"، بەڵام هیچ بەڵگەیەک نەبوو کە کلینتۆن کارێکی نایاسایی کردبێت، تەنها وەک هاوڕێیەتی و گەشتکردن ناوی هاتبوو.
دۆناڵد ترەمپ
ناوی لە شاهیدیی قوربانییەکاندا هاتبوو، بەڵام قوربانییەکان جەختیان کردبووەوە کە ترەمپ هەرگیز کاری نەشیاوی بەرامبەر نەکردوون و نەچووەتە ناو ژووری مەساجەکان.
ستیڤن هۆکینگ
ناوی ئەم زانایە لە ئیمەیڵێکی ئیپستندا هاتبوو کە تێیدا پارەی پێشنیار کردبوو بۆ هەر کەسێک بیسەلمێنێت هۆکینگ لە "ئۆرگی" (سێکسی بەکۆمەڵ) بەشداری نەکردووە (بۆ پاککردنەوەی ناوی هۆکینگ).
عەرەبەکان کێ بوون؟
لەبارەی ئەو کەسایەتییه عەرەب و هەرێمایەتیانەشی کە ناویان لە مەلەفەکاندا هاتووە، زۆربەیان پەیوەستن بە بازنەی دەسەڵات و سەرمایەداری لە وڵاتانی کەنداو، بەتایبەتی سعودیە و ئیمارات. یەکێک لە دیارترین ئەو ناوانەی کە لە لیستی گەشتەکان یان ناو نیشانەکاندا دەرکەوتووە، شازادە تورکی بن فەیسەڵ ئال سعودە، کە پێشتر سەرۆکی دەزگای هەواڵگری سعودیە بووە، هەروەها ناوی بازرگان و بلیۆنێری دیاری سعودی، عەدنان خاشقچی، لە مەلەفە کۆنەکاندا بینراوە کە پەیوەندییەکی مێژوویی لەگەڵ ئیپستایندا هەبووە لە ڕووی بازرگانییەوە. جگە لەوان، ناوی هەندێک کەسایەتی ئیماراتی وەک سوڵتان ئەحمەد جابر و چەند ناوێکی دیکە لە ناوەندە داراییەکاندا هاتووە کە گومانی ئەوەیان لێدەکرێت پەیوەندییەکی سنوورداریان لەگەڵ کۆمپانیاکانی ئیپستاین هەبووبێت، بەڵام تا ئێستا ناوى هیچ کوردێک نەهاتووە .
ئەم دوورگەیەی کڕی و کردی بە بنکەی سەرەکیی چالاکییەکانی.
تایبەتمەندییەکانی ئەم شوێنە:
ڕووبەر: نزیکەی ٢٨٠ هەزار مەتر چوارگۆشەیە.
پەرستگایەکی سەیر: لەسەر دوورگەکە بینایەکی لێیە کە وەک پەرستگایەکی یۆنانی دروستکراوە و قوبەیەکی ئاڵتونی هەبوو، زۆرێک پێیان وایە ئەم شوێنە ژێرزەمینی هەبووە بۆ کارە نایاساییەکان.
دوورگەی تەنیشتی: ئیپستن دوورگەیەکی تریشی لە تەنیشت ئەمە کڕی بە ناوی "گریت سەینت جەیمس" تا کەس لە نزیکییەوە نەبێت و پارێزگاری لە نهێنییەکانی بکات.
چارەنووسی دوورگەکە دوای ئیپستن:
دوای مردنی ئیپستن، ئەم دوورگەیە و دوورگەی تەنیشتی بۆ فرۆشتن داخران. لە ساڵی ٢٠٢٣دا، سەرمایەدارێکی ئەمریکی بە ناوی ستیڤن دیکۆف هەردوو دوورگەکەی بە بڕی ٦٠ ملیۆن دۆلار کڕی، و ڕایگەیاند کە بەنیازە شوێنەکە بگۆڕێت بۆ گەشتیارگەیەکی لوکس و ناوی ئیپستن لەوێ بسڕێتەوە.
قوربانییەکان و ئەو کچانەی کە لەوێ بوون، وێنەیەکی ترسناکیان بۆ ژیان لەسەر ئەو دوورگەیە کێشاوە. ئەوان ناویان نابوو "دوورگەی کۆیلایەتی" یان "بەندیخانە لە ناو بەهەشتدا".
٤. بانکە گەورەکان :
لەم دۆسییە مەترسیدار و قێزەونەدا تەنانەت بانکەکانیش ڕزگاریان نەبوو. داواکاری گشتی لە "دوورگەکانی ڤێرجینیا" داوای یاسایی لەسەر بانکی JP Morgan تۆمار کرد، بە تۆمەتی ئەوەی چاویان پۆشیوە لەو پارە زۆر و گوماناوییانەی ئیپستن بۆ بازرگانیکردن بە مرۆڤ بەکاری هێناوە بۆیە بانکەکە ناچار بوو بڕی ٢٩٠ ملیۆن دۆلار وەک قەرەبوو بداتە قوربانییەکان بۆ ئەوەی کەیسەکە دابخرێت.
٥. ژان لوک برۆنێل :
برۆنێل خاوەنی ئاژانسێکی بەناوبانگی نمایشکارانی جلوبەرگ (Model) بوو و هاوڕێیەکی نزیکی ئیپستن بوو. تۆمەتبار کرا بەوەی کچانی مۆدێلی بۆ ئیپستن دابین کردووە بۆیە لە ساڵی ٢٠٢٢دا، پێش ئەوەی دادگایی بکرێت، لە زیندانێکی فەرەنسا تەرمەکەی دۆزرایەوە (بە هەمان شێوەی ئیپستن وتراوە خۆکوژییە).
فڕۆکە گەشتیارییەکە:
"لیستی گەشتەکان" کە بە زمانی ئینگلیزی پێی دەوترێت (Flight Logs)، یەکێکە لە بەڵگە هەرە گرنگ و مشتومڕاوییەکانی ئەم کەیسە. ئەمە لیستی سەرنشینەکانی فڕۆکە تایبەتەکەی ئیپستنە کە ناوی نابوو "لۆلیتا ئێکسپرێس.
ئەم لیستەیە بۆیە گرنگە چونکە وەک "نەخشەی پەیوەندییەکان" وایە و دەریدەخات کێ لەگەڵ کێ و بۆ کوێ گەشتی کردووە.
٣. یاسای قوربانیانی منداڵ:
یەکێک لە کاریگەرییە ئەرێنییەکان ئەوە بوو کە ئەم کەیسە بووە هۆی گۆڕینی یاساکان. لە چەندین ویلایەتی ئەمریکا یاسای نوێ دەرچوو کە ڕێگەی دەدا بەو کەسانەی لە منداڵیدا دەستدرێژییان کراوەتە سەر، تەنانەت دوای تێپەڕبوونی چەندین ساڵیش بتوانن داوای یاسایی تۆمار بکەن. ئەمە دەرفەتی بە زۆرێک لە قوربانییەکانی ئیپستن دا کە داوای مافی خۆیان بکەنەوە.
٤. کاریگەری لەسەر ئاستی جیهانی (بەریتانیا وەک نموونە)
کەیسەکە تەنها لە ئەمریکا نەمایەوە. لە بەریتانیا، پەیوەندیی شازادە ئەندرۆ لەگەڵ ئیپستن بووە هۆی لەکەداربوونی ناوبانگی خێزانی شاهانە. ئەمە وایکرد گوشارێکی زۆر بکەوێتە سەر شاژن و دواتر پاشا چارڵز، تا شازادە ئەندرۆ لە هەموو کارە فەرمییەکان دوور بخەنەوە. ئەمە نیشانیدا کە تەنانەت "خوێنی شاهانە"ش ناتوانێت کەسێک لەو جۆرە کارە ئابڕووبەرانە بپارێزێت.
٥. بزووتنەوەی MeToo و هۆشیاریی گشتی
کەیسی ئیپستن هاوکات بوو لەگەڵ گەشەکردنی بزووتنەوەی MeToo. ئەم کەیسە وایکرد جیهان تێبگات کە "بازرگانیکردن بە مرۆڤ" تەنها لە وڵاتە هەژارەکان نییە، بەڵکو دەکرێت لە ناو جەرگەی نیویۆرک و لە لایەن دەوڵەمەندترین پیاوەکانی جیهانەوە بەڕێوەبچێت.
کۆتایی:
تا ئێستاش، زۆرێک لە "نهێنییەکان" ئاشکرا نەکراون. ئەو سیدییانەی کە پۆلیس لە ماڵەکەی ئیپستن دۆزییەوە و وێنە و ڤیدیۆی کەسایەتییەکانی تێدا بوو، هێشتا لای FBI پارێزراون و بڵاونەکراونەتەوە. ئەمەش وای کردووە کەیسی ئیپستن وەک "برینێکی کراوە" لە ویژدانی سیاسی و کۆمەڵایەتی ئەمریکادا بمێنێتەوە و لە ئێستاشدا بەشێکی زۆر لە میدیاکانى بەخۆیەوە سەرقاڵکردووە. هەموو شێتک لە بارەى "تاوانى ئیپستن"ەوە.