بەپێی دوایین ئاماری گومرگی ئێران لەسەر باڵانسی بازرگانی وڵات لە 10 مانگی یەکەمی ئەمساڵدا سەرەڕای شەڕی 12 ڕۆژە و چالاککردنی سناپ باک، نەک هەر هەناردەی نانەوتی وڵات بە بەراورد بە هەمان ماوەی ساڵی ڕابردوو گۆڕانکارییەکی بەرچاوی بەسەردا نەهاتووە، بەڵکو ڕێژەی هاوردەکردنیش بە بەراورد بە هەمان ماوەی ساڵی ڕابردوو بە ڕێژەی 15.5% کەمیکردووە.
وردەکارییەکانی هەناردەکردنی نانەوتی وڵات
بە پێی ئەم ئامارە هەناردەی نانەوتی ئێران لەم ماوەیەدا ١٣٠ ملیۆن و ٣٦ هەزار تۆن بووە کە بە بەهای ٤٥ ملیار و ١٥ ملیۆن دۆلار بووە؛ لە کاتێکدا لە هەمان ماوەی ساڵی ڕابردوودا (١٠ مانگی ساڵی ١٤٠٣)، هەناردەی نانەوتی وڵات ١٢٨ ملیۆن و ١٩١ هەزار تۆن بووە، کە بەهای ٤٨ ملیار و ٤٣ ملیۆن تۆن بووە.
بۆیە لە 10 مانگی سەرەتای ئەمساڵدا، بە بەراورد بە هەمان ماوەی ساڵی ڕابردوو، هەناردەکردنی نانەوت بە ڕێژەی 1.33% لە کێشدا گەشەی کردووە و تەنها 6.30% لە بەهای دۆلار کەمیکردووە، سەرەڕای شەڕی 12 ڕۆژە، گەڕانەوەی میکانیزمی تریگەر، و چڕبوونەوەی سزاکان.
وردەکاری ئاماری هاوردەکردن بۆ ١٠ مانگی یەکەمی ئەمساڵ
لە کەرتی هاوردەکردندا، لە ماوەی ١٠ مانگی یەکەمی ئەمساڵدا ٣٣ ملیۆن و ١٧٧ هەزار تۆن کەلوپەل بە بەهای ٤٩ ملیۆن و ١٠٧ هەزار دۆلار لە گومرگی وڵات پاککراونەتەوە. ئەمەش لەکاتێکدایە لە ١٠ مانگی یەکەمی ساڵی ١٤٠٣دا قەبارەی هاوردەکردن ٣١ ملیۆن و ٧٢٠ هەزار تۆن کاڵا بووە بە بەهای ٥٧ ملیار و ١٤٨ ملیۆن دۆلار.
بۆیە لە 10 مانگی سەرەتای ئەمساڵدا، بەراورد بە هەمان ماوەی ساڵی ڕابردوو، هاوردەکردنی کەلوپەل ڕووبەڕووی کەمبوونەوەی لەسەدا 15.55 بووەتەوە لە بەهای دۆلار، سەرەڕای زیادبوونی 4.60%ی تۆن و کێش.
هەروەها باڵانسی بازرگانی وڵات کە لە 10 مانگی یەکەمی ساڵی ڕابردوودا 10 ملیار دۆلاری نەرێنی بوو، لە 10 مانگی یەکەمی ئەمساڵدا بۆ 4 ملیار دۆلاری نەرێنی دابەزی و حکومەت توانی ئەم قەبارە زۆرەی باڵانسی بازرگانی نەرێنی بە بڕی 6 ملیار دۆلار باشتر بکات.
بێگومان پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت کە لەم بڕە هاوردەکردنەدا نزیکەی ٣ ملیار دۆلار بۆ هاوردەکردنی زێڕ تەرخانکراوە، کە بە بەراورد بە هەمان ماوەی ساڵی ڕابردوو نزیکەی ٦% زیادیکردووە؛ ئەگەر ئەم ڕەوتە بەردەوام بێت، پێشبینی دەکرێت لە کۆتایی ئەمساڵدا هاوسەنگی بازرگانی وڵات ئەرێنی بێت.
وڵاتانی سەرەکی هەناردەکردن
لە ماوەی 10 مانگی یەکەمی ساڵی 1404دا، گەورەترین هەناردەکردنی وڵات بۆ چین بووە، بەڕێژەی 10 ملیار و 918 ملیۆن دۆلار، پشکی 24.25%ی کۆی بەهای هەناردەکردن، عێراق بە 7 ملیار و 917 ملیۆن دۆلار، پشکی 17.59%، ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی بە 6 ملیار دۆلار و 448 ملیۆن دۆلار، پشکی تورکیا بە 5% ملیار و 660 ملیۆن دۆلار، کە پشکی 12.57%یە، ئەفغانستانیش بە 2 ملیار و 88 ملیۆن دۆلار کە پشکی 4.64%ی کۆی بەهاکە.
وڵاتانی گەورەی بازرگانی هاوردەکردن
لە ماوەی ١٠ مانگی یەکەمی ساڵی ١٤٠٤ی کۆچیدا، ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی لە ڕیزبەندی یەکەمی وڵاتانی بازرگانیدا بوو، بە تەرخانکردنی زیاتر لە ١٤ ملیار دۆلار و پشکی نزیکەی لەسەدا ٣٠.٢٢ی کۆی بەهای هاوردەکردن. هه ڕوه ها چین له ڕیزی وڵاتانی بازرگانی گه وره بوو به 13 ملیار و 439 ملیۆن دۆلار و پشکی 27.37%، تورکیا به 7 ملیار و 921 ملیۆن دۆلار و پشکی 16.13%، هیندستان به یه ک ملیار و 547 ملیۆن دۆلار و پشکی 3.15%، ئه ڵمانیاش به یه ک ملیار دۆلار و 436 ملیۆن دۆلار و پشکی 2.92% له کۆی به های هاورده .
ترانزێتی بیانی باشتر بوو
لە ماوەی ١٠ مانگی یەکەمی ساڵی ١٤٠٤دا، قەبارەی ترانزێتی دەرەکی وڵات ١٧.٦ ملیۆن تۆن بووە، کە بە بەراورد بە هەمان ماوەی ساڵی ڕابردوو بە ڕێژەی ٤.٦٣% کەمیکردووە. ئەمە لە کاتێکدایە کە لە کۆتاییەکانی بەهار و سەرەتای هاوینی ئەمساڵدا، دوابەدوای دەستدرێژیی ڕژێمی زایۆنیستی بۆسەر وڵاتەکەمان، قەبارەی ترانزێت لە خاکی ئێرانەوە بە بەراورد بە ساڵی ١٤٠٣ بە ڕێژەی ١٥% کەمی کردووە.