جام کوردی ــ گڵێمی هەرسین تەنها فەرشێکی دەستی نەریتی نییە؛ بەشێکە لە ناسنامەی مێژوویی زاگرۆس و یەکێکە لە کۆنترین بەرهەمە کولتوورییەکانی ئێران کە ڕەگ و ڕیشەکەی دەگەڕێتەوە بۆ هەزاران ساڵ پێش ئێستا و بۆ نیشتەجێبوونی کەونارای ناوچەی هەرسین. هونەرێک کە ئەمڕۆ سەرەڕای تۆمارکردنی نیشانی جوگرافی و تۆمارکردنی هەرسین وەک شاری نەتەوەیی گڵێم، هێشتا نەیتوانیوە جێگەی شایستەی خۆی لە ئابووریی پارێزگای کرماشاندا بدۆزێتەوە.
بە پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، لە بارودۆخێکدا کە کرماشان ساڵانە بە ملیارەها دۆلاری بازرگانی لەگەڵ عێراق لە ڕێگەی سنوورەکانییەوە بەڕێوە دەبات و نزیکەی لە سەدا 40ی هەناردەی ئێران بۆ عێراق بەم پارێزگاوە تێدەپەڕێت، پشکی کاری دەستی و بەتایبەتی گڵێمی هەرسین، لەم بازاڕە گەورەیەدا زۆر کەمە و بە هیچ دادەنرێت.
ئەمە لە کاتێکدایە کە بازاڕی عێراق و بەتایبەت هەرێمی کوردستان بە یەکێک لە باشترین بازاڕە ئامانجدارەکان دادەنرێت بۆ گڵێمی هەرسین بەهۆی نزیکیی کولتووری و لێکچوونی نەتەوەیی و گرنگیدان بە کاری دەستی ڕەسەن.
کێشەی سەرەکی گڵێمی هەرسین لە کوالێتی بەرهەمەکەدا نییە، بەڵکو لە نەبوونی زنجیرەیەکی تەواوی بەرهەمهێنان و فرۆشتندایە.
هێشتا بەشێکی زۆری ئەو کەرەستە خاوانەی کە بۆ ئەم هونەرە پێویستن، بە شێوەی خاو پارێزگاکە بەجێدەهێڵن و دوای پرۆسێسکردن دەگەڕێنەوە بازاڕ بە چەندین هێندەی نرخەکەی پێشووی!
لە لایەکی دیکەوە، ژمارەی سنوورداری کارگە چالاکەکان، نەبوونی تەعاونی بەهێز، لاوازی بازاڕکردن و نەبوونی ناوەندی دابینکردن، وایکردووە ئەم هونەرە دێرینە نەتوانێت ببێتە براندێکی ئابووری.
گڵێمی هەرسین یەکێکە لەو پیشە دەستییە دەگمەنانەی ئێران کە هەم نیشانی جوگرافیای نێودەوڵەتی وەرگرتووە و هەم شاری هەرسین بە شاری نەتەوەیی گڵێم ناسراوە.
ئەم توانایە دەتوانێت بنەمای هەناردەکردنی ئامانجدار بۆ عێراق و وڵاتانی عەرەبی و تەنانەت بازاڕەکانی ئەوروپا دابین بکات، بەڵام بەبێ پلاندانان بۆ براندکردن و بەشداریکردن لە پێشانگە نێودەوڵەتییەکان و پەرەپێدانی فرۆشگا تایبەتمەندەکان، ئەم سوودانە بەس لە ناونیشاندا دەمێننەوە.
ئەمڕۆ گڵێمی هەرسین لە هەموو کاتێک زیاتر پێویستی بە ڕوانگەیەکی ئابووری هەیە. ئەگەر دەسەڵاتداران هەروەک چۆن بۆ پەرەپێدانی سنوورەکان، ناوچەی ئازادی قەسرشیرین و زیادکردنی هەناردەکردن، پلانیان هەیە، بۆ هەناردەکردنی پیشەی دەستیش نەخشەڕێگایەکی ڕوونیان هەبوایە.
گڵێمی هەرسین دەتوانێت لە بەرهەمێکی کولتوورییەوە بگۆڕدرێت بۆ کاڵایەکی هەناردەکراوی بەنرخ و دراوهێنەر؛ کاڵایەک کە دامەزراندن لە گوندەکاندا بەرز بکاتەوە و ڕێگری لە کۆچی هونەرمەندان بکات و هەم ناوی کرماشان لە بازاڕەکانی ناوچەکەدا زیاتر بەرز بکاتەوە.
ڕەنگە گرنگترین پرسیار ئەوە بێت کە چۆن پارێزگایەک کە بە دەروازەی بازرگانی نێوان ئێران و عێراق دادەنرێت، هێشتا نەیتوانیوە پشکێکی جددی لەم بازاڕە چەند ملیار دۆلارییە بۆ یەکێک لە ڕەسەنترین بەرهەم کولتوورییەکانی خۆی دەستەبەر بکات؟!
تایبەت بە جام کوردی