جام کوردی - لە گۆڕانکارییەکی سەرنجڕاکێشدا لە سیاسەتی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەرامبەر بە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بەرپرسێکی باڵای ئەمریکی بە شێوەیەکی ناراستەوخۆ دانی بە سنوورداربوونی توانای واشنتن لە چارەسەرکردن و بەڕێوەبردنی قەیرانە ئاڵۆزەکانی ئەم ناوچەیەدا نا و داوای گۆڕینی پارادایمی ئەمنیی کرد.
تام باراک باڵیۆزی ئەمریکا لە تورکیا جەختی کردەوە کە سەردەمی پشتبەستنی ڕه‌های هێزە دەرەکییەکان کۆتایی هاتووە و دەبێت وڵاتانی ناوچەکە خۆیان بەرپرسیارێتیی سەرەکیی پاراستنی ئاسایشی خۆیان بخەنە ئەستۆ.
هاوپەیمانییە ناوخۆییەکان؛ ستراتیژی نوێی ئەمریکا بۆ دەرچوون لە قەیران
ئەم بەرپرسە باڵایەی ئەمریکا بە ئاماژەدان بە پێویستیی پێکهێنانی هاوپەیمانییە ناوچەیییە نوێیەکان، ڕایگەیاند کە ئیتر ئەمریکا نە دەتوانێت و نە ئارەزووی هەیە وەک «پۆلیسی جیهانی» لە هەموو قەیرانەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا ڕۆڵی هەبێت. ئەم لێدوانانە نیشاندەری «پێداچوونەوەیەکی ستراتیژیی» لە دکتۆرینی ئەمنیی واشنتندایە؛ لەوێدا کە پێشینەدان بە دەوەتێوەردانی ڕاستەوخۆ دەگۆڕێت بۆ «تواناکردنی هاوبەشە ناوچەیییەکان».
دەرئەنجامەکانی ئەم گۆڕانکارییە سیاسەتییە
شارەزایان پێیان وایە جەختی ئەمریکا لەسەر «بەرپرسیارێتیی ناوچەیی»، لەوە زیاتر کە تەنها پێشنیارێکی ئەمنی بێت، دانیپیادانانە بە کەمبوونەوەی نفووزی مێژوویی ویلایەتە یەکگرتووەکان و ئەو ئاستەنگانەی کە لە ئەنجامی لەپێشینەدانە نوێیە ئەمنییەکانی واشنتن لە جیهاندا دروست بوون. ئەم وەرچەرخانە ستراتیژییە ئەگەری هەیە ئەم دەرئەنجامانەی لێ بکەوێتەوە:
۱. جۆراوجۆرکردنی ڕێکخستنە ئەمنییەکان: زیادبوونی فشار لەسەر وڵاتانی ناوچەکە بۆ دروستکردنی کارگێڕی و سیستەمی بەرگریی هاوبەش بەبێ ئامادەبوونی ڕاستەوخۆی هێزە ڕۆژئاواییەکان.
۲. سەرلەنوێ ڕێکخستنەوەی هاوپەیمانان: گۆڕانکاری لە چۆنیەتیی کارلێکە بەرگرییەکان و فرۆشتنی چەک بە وڵاتانی ناوچەکە بە ئامانجی زیادکردنی سەربەخۆیی کردەییان.
ئەم لێدوانانە لە کاتێکدا دەدرێن کە ئاڵۆزییە ژئۆپۆلیتیکییەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و گۆڕانی هاوسەنگیی هێز، واشنتنی ناچار کردووە لە بری خەرجکردنی پارە لە زەلکاوە سەربازییەکاندا، مۆدێلی «ئاسایشی پشتبەستوو بە هاوکاریی ناوچەیی» وەک ڕێگەی دەربازبوون لە ئاڵۆزییەکان هەڵبژێرێت.