جام کوردی - ئیمارات بە پشتبەستن بە ئەمریکا و ڕژێمی زایۆنی، ڕێگای دروستکردنی گرژی لە ناوچەکەدا چڕتر کردووەتەوە؛ ڕێبازێک کە دەبێتە هۆی حیساباتی هەڵە و قەیرانی ناوخۆیی و دەرئەنجامە ئەمنییەکانی بەرفراوان.
ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا جارێکی دیکە بووەتە یەکێک لە مانشێتەکانی هەواڵ؛ بێگومان نەک لەسەر بنەمای پێکهاتە ئابوورییەکان یان ڕۆڵێکی ناوچەیی بنیاتنەر، بەڵکو بە فۆرماتێک کە پێچەوانەی بنەمای دراوسێیەتی باش بێت و لەسەر بنەمایەک کە زیاتر لە هەموو شتێک چەمکی وابەستەیی و حیسابکردنی هەڵەی فەرمانڕەواکانی وڵات ئاشکرا دەکات.
بە پێی ئەو ڕاپۆرت و هەواڵانەی کە بە گێڕانەوە لە کاربەدەستانی ئیماراتی بڵاوکراونەتەوە، بانگەشەکان سەبارەت بە هەڕەشە سەربازییەکانی ئێران لە دژی ئەو وڵاتە، هەروەها مەیل بەرەو ئەمریکا و ڕژێمی زایۆنی بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەو هەڕەشە گوماناویانە، لەوانەش ئیدیعای هێرشی سەربازی بۆ سەر فوجەیرە و پیشەسازییەکانی پترۆکیمیای ئیمارات، زیادی کردووە. ئەم ڕێبازە میدیایی و پڕوپاگەندەییە، لەبری ئەوەی ڕەنگدانەوەی دەسەڵاتی ڕاستەقینەی نواندنی وڵات بێت، ڕەگ و ڕیشەی لە قەیرانە ناوخۆییەکان و بەردەوامی حیساباتی هەڵەی یاریکردن لەسەر زەوییە ئەمریکی-زایۆنیستییەکان بۆ پاراستنی دەسەڵاتێکی شووشەیی هەیە؛ هێزێک کە نەک هەر یارمەتیدەر نابێت بۆ باشترکردنی ئاشتی ناوچەکە، بەڵکو دۆخە ناسکەکەی خراپتر دەکات و بێ گومان تێچووی قورس و ڕەنگە قەرەبوو نەکراو بۆ ئیمارات لێدەکەوێتەوە. بە تایبەتی کە لە لایەک ئەمریکا نیشانی داوە کە هاوبەشێکی جێی متمانە نییە و لە لایەکی دیکەشەوە تاران جەختی لەوە کردووەتەوە کە سەبر و خۆگرتنی ستراتیژیی وڵاتەکەی کۆتایی هاتووە و هەر هەڕەشەیەک بە توندترین و ناهاوسەنگترین شێواز وەڵامی دەدرێتەوە.
هاوکاتی مانادار گرژی دەرەکی لەگەڵ درزەکانی ناوەوە
پەرەسەندنی گرژییەکانی ئیمارات لە ناوچەکەدا، لەگەڵ تێکەڵەیەک لە ئیدیعای هەڕەشەئامێز و نمایشکردنی دەسەڵاتی ڕواڵەتی، لەم ڕۆژانەدا زیادی کردووە، لەکاتێکدا هاوڕایبوونی لەگەڵ هەندێک لە پێشهاتە ناوخۆییەکانی وڵاتەکەدا بابەتی ڕەنگدانەوەی جددییە. لە هەڵوێستێکی بێوێنەدا کە لە ڕۆشنبیری سیاسی و ئەدەبیاتی یاساییدا مانای تایبەت هەڵدەگرێت و ئاماژەیە بۆ قەیرانێکی ڕەگداکوتاو و سەربازێکی بریندار- برینێک کە چیتر ناتوانرێت بشاردرێتەوە. محەمەد بن زاید، سەرۆکی ئیمارات، لە پەیامێکدا کە لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "X"دا نووسیویەتی، جەختی لەسەر چەمکی بەرپرسیارێتی کردووەتەوە: "بەرپرسیارێتی متمانەیە، و هەر بەرپرسێک کە... تەنها بیر لە سەرکەوتنی کەسی خۆی دەکاتەوە یان هەوڵ نادات بۆ سەرکەوتنی کەسانی دیکە لە وڵاتەکەدا ئەمیندارێکی ڕاستەقینە نییە”.
ئەم وشانە بە زمانێک کە نیشانەکانی هۆشداری لە جیابوونەوە و تەنانەت هەڵوەشاندنەوەشیان تێدا دیارە، گۆڕانکارییە بنەڕەتییەکان لە پێکهاتەی حوکمڕانی و سەروەری ئیماراتدا دەردەخەن؛ گۆڕانکارییەکان کە ڕەگ و ڕیشەی لە جیاوازییە درێژخایەنەکاندا هەیە، دەرئەنجامەکانی پێشهاتەکانی ئەم دواییەی ناوچەکە و کەلێنی نێوان نوخبە و بڕیاردەران و بڕیاردەران لەسەر چۆنیەتی بەڕێوەبردنی وڵات.
بە لەبەرچاوگرتنی قەیرانی ناوخۆی ئیمارات، دوور نییە کە ئەو وڵاتە بە دروستکردنی دوژمنی خەیاڵی و گرتنەبەری ڕێوشوێنی وەک کشانەوە لە ئۆپێک، دووبارە دروستکردنەوەی قەیران لە یەمەن، و دروستکردنی گرژی لەگەڵ سعودیە، هەوڵی لادانی بیروڕای گشتی لە دۆخی پشێوی ناوخۆیی و ڕێگریکردن لە داڕمانی ناوخۆیی دەدات؛ بەڵام ئەزموونەکان دەریانخستووە کە پێکهاتە ناتەباکان کە پشتیوانی جەماوەرییان نییە لە بارودۆخی پەرەسەندنی گرژییەکاندا بەرەو داڕمان خێراتر دەبن.
دووبارەبوونەوەی هەڵەی ستراتیژی؛ پشت بەستن بە ئەکتەرە جێی متمانە نەبوون
هەروەها سیمیتری چڕبوونەوەی ئیمارات لە هەڵسوکەوتی نەرێنی لە ناوچەکە لەگەڵ ئیدیعای ترەمپ بۆ "ئەسکۆرتێکی مرۆیی" لە گەرووی هورمز و ڕەفتاری هۆکاری قەیران و ناعەقڵانی بۆ دووبارە کردنەوەی ڕێڕەوی ئەم گەرووە، کە بە وەڵامێکی یەکلاکەرەوەی ئێران بەرەوڕوو بووەتەوە، جێگەی سەرنجە. وادیارە سەرکردەکانی میرنشینەکان لە خیانەتەکانی ئەمریکا لە وڵاتانی عەرەبی بە یەکەمایەتیدان بە ئیسرائیل و گڕگرتنی ئاگری شەڕی ڕەمەزان فێر نەبوون و بەردەوامن لە ژیان لە وەهمی پاراستنی دەسەڵاتی ناسکی خۆیان لە ژوورێکی شووشەییدا بە پشت بەستن بە ئەمریکا.
لە لایەک ئەم گرژی و ئاڵۆزییە دەتوانێ ببێتە بیانوویەک بۆ ئەمریکا و ڕژێمی زایۆنیستی بۆ هاندانی شەڕ و جموجۆڵی سەربازی دژ بە ئێران و بە ئیدیعای ئەوەی کە ترەمپ پشتیوانی لە هاوپەیمانێکی ناوچەیی دەکات. لە لایەکی تریشەوە دەکرێت پەردەپۆشکردنی زنجیرە شکستەکانی ترەمپ بێت بە لادانی ڕای گشتی بۆ نمایشێکی هەڵبەستراو بە ناوی "هەڵوێستی ئیمارات دژی ئێران" و چاندنی پێویستی پشتیوانی ئەمریکا.
ئەم ڕێبازە نادروستە کاتێک زیاتر بەرچاو دەکەوێت کە سی ئێن ئێن بە گێڕانەوە لە بەرپرسێکی ئیماراتی ئیدیعای کرد کە ئەبوزەبی پێشبینی دەکات ئەمریکا و ئیسرائیل جارێکی دیکە هێرش بکەنە سەر ئێران.
هاوتەریبی تێچووی زۆر لەگەڵ ڕژێمی زایۆنی؛ لە هاوکاری ئەمنیەوە بۆ هەڕەشەی ڕەوا
هەڵسوکەوتی ئیستفزازیی ئیمارات لە ناوچەکەدا ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە ئیمارات بەردەوامە لە یاریکردن لەسەر چەمەکانی ڕژێمی زایۆنی؛ کە بە خیانەتێکی گەورە لە ناوچەکە و جیهانی ئیسلامی دادەنرێت و هەر کارێکی سزایی وڵاتانی ناوچەکە بەرامبەر بەم وڵاتە شەرعیەت دەدات.
لە کاتێکدا پێشتر ڕۆژنامەی فاینانشیاڵ تایمز باسی لە جێگیرکردنی سیستەمی زایۆنیستی لە ئیمارات کردبوو، تۆڕی سی ئێن ئێنی ئەمریکی بە گێڕانەوە لە سەرچاوە ئاگادارەکان بانگەشەی ئەوەی کرد کە سیستەمێکی ڕاگرتنی ئیسرائیل کە بنکەکەی لە ئیماراتە، بەشداری لە هەوڵی ڕێگریکردن لەو مووشەکانەی کە ڕۆژی دووشەممەی فوجەیرەیان کردە ئامانج، بەشداری کردووە.
بە سەرنجدان بە سروشتی تیرۆریستی و شەڕانگێزی ڕژێمی زایۆنی لەدژی ئاسایشی تەواوی ناوچەکە، هەر هاوکارییەک لە لایەن ئیمارات و تەسلیم کردنی خاک و ئاسمانی وڵاتەکەی بۆ ئەم ڕژێمە بە کردەیی بە بەشداریکردن لە گەمەی خۆی دادەنرێت؛ یارییەک کە ئیمارات دەکاتە ئامانجێکی شەرعی بۆ هەموو ئەوانەی خەمی ئاسایشی ناوچەکە و لایەنگرانی فەلەستینیان هەیە. بۆیە بێدەنگی سەرکردەکانی ئیمارات لە بەرامبەر ئەم جۆرە ڕاپۆرتانەدا نیشانەی دەستبەرداربوون لە بەرپرسیارێتی نییە، بەڵکو مۆری ڕەزامەندییە بۆ ئەو هاوکارییانە؛ هاوکارییەکان کە دەرئەنجامە ئەمنییەکانیان ئاراستەی خودی ئیمارات دەبێت و هیچ بوارێک بۆ گلەیی ناهێڵێتەوە.
دەرئەنجامە ستراتیژییەکانی یارییەکی مەترسیدار بۆ ئیمارات و ناوچەکە
وەڵامدانەوەی هەر هەڕەشەیەک، بە پشتبەستن بە یاسا نێودەوڵەتییەکان، مافی ڕەوای و یاسایی ئێرانە. لە لایەکی دیکەوە شەڕی ڕەمەزان نیشانی دا کە تاران بە توندی وەڵامی هەر هەڕەشەیەک دەداتەوە. ئەوەی لە دامەزراوە نەوتییەکانی ئیمارات ڕوویدا، پلانێکی پێشوەختەی ئێران نەبوو، بەڵکو دەرئەنجامی ڕووداوەکە بوو.
هەوڵەکانی قەیران سازی ئەمریکا بۆ کردنەوەی گەرووی هورمز لە ئەستۆی ئەم وڵاتەدایە.
کۆدەنگی گشتی لە ئێراندا ئەوەیە کە کۆماری ئیسلامی ئێران "پەناگە"یە و ئەمنیەتییەکەی پرەنسیپێکی بێ دانوستانە. ئەو چەتەی دەریایی ئەمریکی کە ئاسایشی کەشتیوانی و وزەی جیهانیان بە بارمتە گرتووە، دەبێ بزانن کە ئۆپەراسیۆنە ئاڵۆز و یەکگرتوو و ناهاوسەنگەکان لە قووڵایی مەیدانەکەدا هاوکێشەکان بە شێوەیەک دەگۆڕن کە تێچووی بڕیارەکانیان ئاستی لێبوردەیی تێپەڕێنێت.
ئێران نیشانی دا کە توانا و ئیرادەی بەدیهێنانی ئەم هاوکێشەیەی هەیە؛ وەک چۆن بەپێی ئەو ئامارانەی لە داتابەیسی ناسراو بە "بەدواداچوونی تێچووی جەنگی ئێران" کۆکراونەتەوە، تێچووی ئەمریکا بۆ شەڕی دژی ئێران ٧٠ ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە و نرخی نەوتی خاوی برێنت گەیشتووەتە ١٢٠ دۆلار.
سەرکردەکانی وڵاتانی عەرەبی و هاوپەیمانەکانی ئەمریکا دەبێ بگەنە تێگەیشتنێکی عەقڵانی و واقیعی کە یاریکردن لەسەر زەوییە ئەمریکی- زایۆنیستیەکان چیتر لەبار نییە بۆ ئاسایش. ژووری شووشەی بازرگانی ئەمنی ئەمریکا داڕما و تاکە ڕێگای بەرەوپێشەوە بۆ وڵاتانی ناوچەکە کۆتاییهێنان بە بوونی ئەمریکا و هەنگاونان بەرەو لێکنزیکبوونەوە لەگەڵ ئێران لە چوارچێوەی ئاسایشی ناوخۆدا و قبوڵکردنی بەڕێوەبردنی زیرەکی ئێران لە گەرووی هورمز وەک پێکهاتەیەکی دروستکەری ئاسایش بۆ ناوچەکە و تەنانەت نەزمی جیهانی.
کۆدکردنەوە هاوبەشیی شاراوەی ئیمارات لەگەڵ ئەندازیارانی ناسەقامگیری ناوچەیی
جام کوردی - ئیمارات بە پشتبەستن بە ئەمریکا و ڕژێمی زایۆنی، ڕێگای دروستکردنی گرژی لە ناوچەکەدا چڕتر کردووەتەوە؛ ڕێبازێک کە دەبێتە هۆی حیساباتی هەڵە و قەیرانی ناوخۆیی و دەرئەنجامە ئەمنییەکانی بەرفراوان.
ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا جارێکی دیکە بووەتە یەکێک لە مانشێتەکانی هەواڵ؛ بێگومان نەک لەسەر بنەمای پێکهاتە ئابوورییەکان یان ڕۆڵێکی ناوچەیی بنیاتنەر، بەڵکو بە فۆرماتێک کە پێچەوانەی بنەمای دراوسێیەتی باش بێت و لەسەر بنەمایەک کە زیاتر لە هەموو شتێک چەمکی وابەستەیی و حیسابکردنی هەڵەی فەرمانڕەواکانی وڵات ئاشکرا دەکات.
بە پێی ئەو ڕاپۆرت و هەواڵانەی کە بە گێڕانەوە لە کاربەدەستانی ئیماراتی بڵاوکراونەتەوە، بانگەشەکان سەبارەت بە هەڕەشە سەربازییەکانی ئێران لە دژی ئەو وڵاتە، هەروەها مەیل بەرەو ئەمریکا و ڕژێمی زایۆنی بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەو هەڕەشە گوماناویانە، لەوانەش ئیدیعای هێرشی سەربازی بۆ سەر فوجەیرە و پیشەسازییەکانی پترۆکیمیای ئیمارات، زیادی کردووە. ئەم ڕێبازە میدیایی و پڕوپاگەندەییە، لەبری ئەوەی ڕەنگدانەوەی دەسەڵاتی ڕاستەقینەی نواندنی وڵات بێت، ڕەگ و ڕیشەی لە قەیرانە ناوخۆییەکان و بەردەوامی حیساباتی هەڵەی یاریکردن لەسەر زەوییە ئەمریکی-زایۆنیستییەکان بۆ پاراستنی دەسەڵاتێکی شووشەیی هەیە؛ هێزێک کە نەک هەر یارمەتیدەر نابێت بۆ باشترکردنی ئاشتی ناوچەکە، بەڵکو دۆخە ناسکەکەی خراپتر دەکات و بێ گومان تێچووی قورس و ڕەنگە قەرەبوو نەکراو بۆ ئیمارات لێدەکەوێتەوە. بە تایبەتی کە لە لایەک ئەمریکا نیشانی داوە کە هاوبەشێکی جێی متمانە نییە و لە لایەکی دیکەشەوە تاران جەختی لەوە کردووەتەوە کە سەبر و خۆگرتنی ستراتیژیی وڵاتەکەی کۆتایی هاتووە و هەر هەڕەشەیەک بە توندترین و ناهاوسەنگترین شێواز وەڵامی دەدرێتەوە.
هاوکاتی مانادار گرژی دەرەکی لەگەڵ درزەکانی ناوەوە
پەرەسەندنی گرژییەکانی ئیمارات لە ناوچەکەدا، لەگەڵ تێکەڵەیەک لە ئیدیعای هەڕەشەئامێز و نمایشکردنی دەسەڵاتی ڕواڵەتی، لەم ڕۆژانەدا زیادی کردووە، لەکاتێکدا هاوڕایبوونی لەگەڵ هەندێک لە پێشهاتە ناوخۆییەکانی وڵاتەکەدا بابەتی ڕەنگدانەوەی جددییە. لە هەڵوێستێکی بێوێنەدا کە لە ڕۆشنبیری سیاسی و ئەدەبیاتی یاساییدا مانای تایبەت هەڵدەگرێت و ئاماژەیە بۆ قەیرانێکی ڕەگداکوتاو و سەربازێکی بریندار- برینێک کە چیتر ناتوانرێت بشاردرێتەوە. محەمەد بن زاید، سەرۆکی ئیمارات، لە پەیامێکدا کە لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "X"دا نووسیویەتی، جەختی لەسەر چەمکی بەرپرسیارێتی کردووەتەوە: "بەرپرسیارێتی متمانەیە، و هەر بەرپرسێک کە... تەنها بیر لە سەرکەوتنی کەسی خۆی دەکاتەوە یان هەوڵ نادات بۆ سەرکەوتنی کەسانی دیکە لە وڵاتەکەدا ئەمیندارێکی ڕاستەقینە نییە”.
ئەم وشانە بە زمانێک کە نیشانەکانی هۆشداری لە جیابوونەوە و تەنانەت هەڵوەشاندنەوەشیان تێدا دیارە، گۆڕانکارییە بنەڕەتییەکان لە پێکهاتەی حوکمڕانی و سەروەری ئیماراتدا دەردەخەن؛ گۆڕانکارییەکان کە ڕەگ و ڕیشەی لە جیاوازییە درێژخایەنەکاندا هەیە، دەرئەنجامەکانی پێشهاتەکانی ئەم دواییەی ناوچەکە و کەلێنی نێوان نوخبە و بڕیاردەران و بڕیاردەران لەسەر چۆنیەتی بەڕێوەبردنی وڵات.
بە لەبەرچاوگرتنی قەیرانی ناوخۆی ئیمارات، دوور نییە کە ئەو وڵاتە بە دروستکردنی دوژمنی خەیاڵی و گرتنەبەری ڕێوشوێنی وەک کشانەوە لە ئۆپێک، دووبارە دروستکردنەوەی قەیران لە یەمەن، و دروستکردنی گرژی لەگەڵ سعودیە، هەوڵی لادانی بیروڕای گشتی لە دۆخی پشێوی ناوخۆیی و ڕێگریکردن لە داڕمانی ناوخۆیی دەدات؛ بەڵام ئەزموونەکان دەریانخستووە کە پێکهاتە ناتەباکان کە پشتیوانی جەماوەرییان نییە لە بارودۆخی پەرەسەندنی گرژییەکاندا بەرەو داڕمان خێراتر دەبن.
دووبارەبوونەوەی هەڵەی ستراتیژی؛ پشت بەستن بە ئەکتەرە جێی متمانە نەبوون
هەروەها سیمیتری چڕبوونەوەی ئیمارات لە هەڵسوکەوتی نەرێنی لە ناوچەکە لەگەڵ ئیدیعای ترەمپ بۆ "ئەسکۆرتێکی مرۆیی" لە گەرووی هورمز و ڕەفتاری هۆکاری قەیران و ناعەقڵانی بۆ دووبارە کردنەوەی ڕێڕەوی ئەم گەرووە، کە بە وەڵامێکی یەکلاکەرەوەی ئێران بەرەوڕوو بووەتەوە، جێگەی سەرنجە. وادیارە سەرکردەکانی میرنشینەکان لە خیانەتەکانی ئەمریکا لە وڵاتانی عەرەبی بە یەکەمایەتیدان بە ئیسرائیل و گڕگرتنی ئاگری شەڕی ڕەمەزان فێر نەبوون و بەردەوامن لە ژیان لە وەهمی پاراستنی دەسەڵاتی ناسکی خۆیان لە ژوورێکی شووشەییدا بە پشت بەستن بە ئەمریکا.
لە لایەک ئەم گرژی و ئاڵۆزییە دەتوانێ ببێتە بیانوویەک بۆ ئەمریکا و ڕژێمی زایۆنیستی بۆ هاندانی شەڕ و جموجۆڵی سەربازی دژ بە ئێران و بە ئیدیعای ئەوەی کە ترەمپ پشتیوانی لە هاوپەیمانێکی ناوچەیی دەکات. لە لایەکی تریشەوە دەکرێت پەردەپۆشکردنی زنجیرە شکستەکانی ترەمپ بێت بە لادانی ڕای گشتی بۆ نمایشێکی هەڵبەستراو بە ناوی "هەڵوێستی ئیمارات دژی ئێران" و چاندنی پێویستی پشتیوانی ئەمریکا.
ئەم ڕێبازە نادروستە کاتێک زیاتر بەرچاو دەکەوێت کە سی ئێن ئێن بە گێڕانەوە لە بەرپرسێکی ئیماراتی ئیدیعای کرد کە ئەبوزەبی پێشبینی دەکات ئەمریکا و ئیسرائیل جارێکی دیکە هێرش بکەنە سەر ئێران.
هاوتەریبی تێچووی زۆر لەگەڵ ڕژێمی زایۆنی؛ لە هاوکاری ئەمنیەوە بۆ هەڕەشەی ڕەوا
هەڵسوکەوتی ئیستفزازیی ئیمارات لە ناوچەکەدا ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە ئیمارات بەردەوامە لە یاریکردن لەسەر چەمەکانی ڕژێمی زایۆنی؛ کە بە خیانەتێکی گەورە لە ناوچەکە و جیهانی ئیسلامی دادەنرێت و هەر کارێکی سزایی وڵاتانی ناوچەکە بەرامبەر بەم وڵاتە شەرعیەت دەدات.
لە کاتێکدا پێشتر ڕۆژنامەی فاینانشیاڵ تایمز باسی لە جێگیرکردنی سیستەمی زایۆنیستی لە ئیمارات کردبوو، تۆڕی سی ئێن ئێنی ئەمریکی بە گێڕانەوە لە سەرچاوە ئاگادارەکان بانگەشەی ئەوەی کرد کە سیستەمێکی ڕاگرتنی ئیسرائیل کە بنکەکەی لە ئیماراتە، بەشداری لە هەوڵی ڕێگریکردن لەو مووشەکانەی کە ڕۆژی دووشەممەی فوجەیرەیان کردە ئامانج، بەشداری کردووە.
بە سەرنجدان بە سروشتی تیرۆریستی و شەڕانگێزی ڕژێمی زایۆنی لەدژی ئاسایشی تەواوی ناوچەکە، هەر هاوکارییەک لە لایەن ئیمارات و تەسلیم کردنی خاک و ئاسمانی وڵاتەکەی بۆ ئەم ڕژێمە بە کردەیی بە بەشداریکردن لە گەمەی خۆی دادەنرێت؛ یارییەک کە ئیمارات دەکاتە ئامانجێکی شەرعی بۆ هەموو ئەوانەی خەمی ئاسایشی ناوچەکە و لایەنگرانی فەلەستینیان هەیە. بۆیە بێدەنگی سەرکردەکانی ئیمارات لە بەرامبەر ئەم جۆرە ڕاپۆرتانەدا نیشانەی دەستبەرداربوون لە بەرپرسیارێتی نییە، بەڵکو مۆری ڕەزامەندییە بۆ ئەو هاوکارییانە؛ هاوکارییەکان کە دەرئەنجامە ئەمنییەکانیان ئاراستەی خودی ئیمارات دەبێت و هیچ بوارێک بۆ گلەیی ناهێڵێتەوە.
دەرئەنجامە ستراتیژییەکانی یارییەکی مەترسیدار بۆ ئیمارات و ناوچەکە
وەڵامدانەوەی هەر هەڕەشەیەک، بە پشتبەستن بە یاسا نێودەوڵەتییەکان، مافی ڕەوای و یاسایی ئێرانە. لە لایەکی دیکەوە شەڕی ڕەمەزان نیشانی دا کە تاران بە توندی وەڵامی هەر هەڕەشەیەک دەداتەوە. ئەوەی لە دامەزراوە نەوتییەکانی ئیمارات ڕوویدا، پلانێکی پێشوەختەی ئێران نەبوو، بەڵکو دەرئەنجامی ڕووداوەکە بوو.
هەوڵەکانی قەیران سازی ئەمریکا بۆ کردنەوەی گەرووی هورمز لە ئەستۆی ئەم وڵاتەدایە.
کۆدەنگی گشتی لە ئێراندا ئەوەیە کە کۆماری ئیسلامی ئێران "پەناگە"یە و ئەمنیەتییەکەی پرەنسیپێکی بێ دانوستانە. ئەو چەتەی دەریایی ئەمریکی کە ئاسایشی کەشتیوانی و وزەی جیهانیان بە بارمتە گرتووە، دەبێ بزانن کە ئۆپەراسیۆنە ئاڵۆز و یەکگرتوو و ناهاوسەنگەکان لە قووڵایی مەیدانەکەدا هاوکێشەکان بە شێوەیەک دەگۆڕن کە تێچووی بڕیارەکانیان ئاستی لێبوردەیی تێپەڕێنێت.
ئێران نیشانی دا کە توانا و ئیرادەی بەدیهێنانی ئەم هاوکێشەیەی هەیە؛ وەک چۆن بەپێی ئەو ئامارانەی لە داتابەیسی ناسراو بە "بەدواداچوونی تێچووی جەنگی ئێران" کۆکراونەتەوە، تێچووی ئەمریکا بۆ شەڕی دژی ئێران ٧٠ ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە و نرخی نەوتی خاوی برێنت گەیشتووەتە ١٢٠ دۆلار.
سەرکردەکانی وڵاتانی عەرەبی و هاوپەیمانەکانی ئەمریکا دەبێ بگەنە تێگەیشتنێکی عەقڵانی و واقیعی کە یاریکردن لەسەر زەوییە ئەمریکی- زایۆنیستیەکان چیتر لەبار نییە بۆ ئاسایش. ژووری شووشەی بازرگانی ئەمنی ئەمریکا داڕما و تاکە ڕێگای بەرەوپێشەوە بۆ وڵاتانی ناوچەکە کۆتاییهێنان بە بوونی ئەمریکا و هەنگاونان بەرەو لێکنزیکبوونەوە لەگەڵ ئێران لە چوارچێوەی ئاسایشی ناوخۆدا و قبوڵکردنی بەڕێوەبردنی زیرەکی ئێران لە گەرووی هورمز وەک پێکهاتەیەکی دروستکەری ئاسایش بۆ ناوچەکە و تەنانەت نەزمی جیهانی.
کۆدکردنەوە هاوبەشیی شاراوەی ئیمارات لەگەڵ ئەندازیارانی ناسەقامگیری ناوچەیی
جام کوردی - ئیمارات بە پشتبەستن بە ئەمریکا و ڕژێمی زایۆنی، ڕێگای دروستکردنی گرژی لە ناوچەکەدا چڕتر کردووەتەوە؛ ڕێبازێک کە دەبێتە هۆی حیساباتی هەڵە و قەیرانی ناوخۆیی و دەرئەنجامە ئەمنییەکانی بەرفراوان.
ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا جارێکی دیکە بووەتە یەکێک لە مانشێتەکانی هەواڵ؛ بێگومان نەک لەسەر بنەمای پێکهاتە ئابوورییەکان یان ڕۆڵێکی ناوچەیی بنیاتنەر، بەڵکو بە فۆرماتێک کە پێچەوانەی بنەمای دراوسێیەتی باش بێت و لەسەر بنەمایەک کە زیاتر لە هەموو شتێک چەمکی وابەستەیی و حیسابکردنی هەڵەی فەرمانڕەواکانی وڵات ئاشکرا دەکات.
بە پێی ئەو ڕاپۆرت و هەواڵانەی کە بە گێڕانەوە لە کاربەدەستانی ئیماراتی بڵاوکراونەتەوە، بانگەشەکان سەبارەت بە هەڕەشە سەربازییەکانی ئێران لە دژی ئەو وڵاتە، هەروەها مەیل بەرەو ئەمریکا و ڕژێمی زایۆنی بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەو هەڕەشە گوماناویانە، لەوانەش ئیدیعای هێرشی سەربازی بۆ سەر فوجەیرە و پیشەسازییەکانی پترۆکیمیای ئیمارات، زیادی کردووە. ئەم ڕێبازە میدیایی و پڕوپاگەندەییە، لەبری ئەوەی ڕەنگدانەوەی دەسەڵاتی ڕاستەقینەی نواندنی وڵات بێت، ڕەگ و ڕیشەی لە قەیرانە ناوخۆییەکان و بەردەوامی حیساباتی هەڵەی یاریکردن لەسەر زەوییە ئەمریکی-زایۆنیستییەکان بۆ پاراستنی دەسەڵاتێکی شووشەیی هەیە؛ هێزێک کە نەک هەر یارمەتیدەر نابێت بۆ باشترکردنی ئاشتی ناوچەکە، بەڵکو دۆخە ناسکەکەی خراپتر دەکات و بێ گومان تێچووی قورس و ڕەنگە قەرەبوو نەکراو بۆ ئیمارات لێدەکەوێتەوە. بە تایبەتی کە لە لایەک ئەمریکا نیشانی داوە کە هاوبەشێکی جێی متمانە نییە و لە لایەکی دیکەشەوە تاران جەختی لەوە کردووەتەوە کە سەبر و خۆگرتنی ستراتیژیی وڵاتەکەی کۆتایی هاتووە و هەر هەڕەشەیەک بە توندترین و ناهاوسەنگترین شێواز وەڵامی دەدرێتەوە.
هاوکاتی مانادار گرژی دەرەکی لەگەڵ درزەکانی ناوەوە
پەرەسەندنی گرژییەکانی ئیمارات لە ناوچەکەدا، لەگەڵ تێکەڵەیەک لە ئیدیعای هەڕەشەئامێز و نمایشکردنی دەسەڵاتی ڕواڵەتی، لەم ڕۆژانەدا زیادی کردووە، لەکاتێکدا هاوڕایبوونی لەگەڵ هەندێک لە پێشهاتە ناوخۆییەکانی وڵاتەکەدا بابەتی ڕەنگدانەوەی جددییە. لە هەڵوێستێکی بێوێنەدا کە لە ڕۆشنبیری سیاسی و ئەدەبیاتی یاساییدا مانای تایبەت هەڵدەگرێت و ئاماژەیە بۆ قەیرانێکی ڕەگداکوتاو و سەربازێکی بریندار- برینێک کە چیتر ناتوانرێت بشاردرێتەوە. محەمەد بن زاید، سەرۆکی ئیمارات، لە پەیامێکدا کە لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "X"دا نووسیویەتی، جەختی لەسەر چەمکی بەرپرسیارێتی کردووەتەوە: "بەرپرسیارێتی متمانەیە، و هەر بەرپرسێک کە... تەنها بیر لە سەرکەوتنی کەسی خۆی دەکاتەوە یان هەوڵ نادات بۆ سەرکەوتنی کەسانی دیکە لە وڵاتەکەدا ئەمیندارێکی ڕاستەقینە نییە”.
ئەم وشانە بە زمانێک کە نیشانەکانی هۆشداری لە جیابوونەوە و تەنانەت هەڵوەشاندنەوەشیان تێدا دیارە، گۆڕانکارییە بنەڕەتییەکان لە پێکهاتەی حوکمڕانی و سەروەری ئیماراتدا دەردەخەن؛ گۆڕانکارییەکان کە ڕەگ و ڕیشەی لە جیاوازییە درێژخایەنەکاندا هەیە، دەرئەنجامەکانی پێشهاتەکانی ئەم دواییەی ناوچەکە و کەلێنی نێوان نوخبە و بڕیاردەران و بڕیاردەران لەسەر چۆنیەتی بەڕێوەبردنی وڵات.
بە لەبەرچاوگرتنی قەیرانی ناوخۆی ئیمارات، دوور نییە کە ئەو وڵاتە بە دروستکردنی دوژمنی خەیاڵی و گرتنەبەری ڕێوشوێنی وەک کشانەوە لە ئۆپێک، دووبارە دروستکردنەوەی قەیران لە یەمەن، و دروستکردنی گرژی لەگەڵ سعودیە، هەوڵی لادانی بیروڕای گشتی لە دۆخی پشێوی ناوخۆیی و ڕێگریکردن لە داڕمانی ناوخۆیی دەدات؛ بەڵام ئەزموونەکان دەریانخستووە کە پێکهاتە ناتەباکان کە پشتیوانی جەماوەرییان نییە لە بارودۆخی پەرەسەندنی گرژییەکاندا بەرەو داڕمان خێراتر دەبن.
دووبارەبوونەوەی هەڵەی ستراتیژی؛ پشت بەستن بە ئەکتەرە جێی متمانە نەبوون
هەروەها سیمیتری چڕبوونەوەی ئیمارات لە هەڵسوکەوتی نەرێنی لە ناوچەکە لەگەڵ ئیدیعای ترەمپ بۆ "ئەسکۆرتێکی مرۆیی" لە گەرووی هورمز و ڕەفتاری هۆکاری قەیران و ناعەقڵانی بۆ دووبارە کردنەوەی ڕێڕەوی ئەم گەرووە، کە بە وەڵامێکی یەکلاکەرەوەی ئێران بەرەوڕوو بووەتەوە، جێگەی سەرنجە. وادیارە سەرکردەکانی میرنشینەکان لە خیانەتەکانی ئەمریکا لە وڵاتانی عەرەبی بە یەکەمایەتیدان بە ئیسرائیل و گڕگرتنی ئاگری شەڕی ڕەمەزان فێر نەبوون و بەردەوامن لە ژیان لە وەهمی پاراستنی دەسەڵاتی ناسکی خۆیان لە ژوورێکی شووشەییدا بە پشت بەستن بە ئەمریکا.
لە لایەک ئەم گرژی و ئاڵۆزییە دەتوانێ ببێتە بیانوویەک بۆ ئەمریکا و ڕژێمی زایۆنیستی بۆ هاندانی شەڕ و جموجۆڵی سەربازی دژ بە ئێران و بە ئیدیعای ئەوەی کە ترەمپ پشتیوانی لە هاوپەیمانێکی ناوچەیی دەکات. لە لایەکی تریشەوە دەکرێت پەردەپۆشکردنی زنجیرە شکستەکانی ترەمپ بێت بە لادانی ڕای گشتی بۆ نمایشێکی هەڵبەستراو بە ناوی "هەڵوێستی ئیمارات دژی ئێران" و چاندنی پێویستی پشتیوانی ئەمریکا.
ئەم ڕێبازە نادروستە کاتێک زیاتر بەرچاو دەکەوێت کە سی ئێن ئێن بە گێڕانەوە لە بەرپرسێکی ئیماراتی ئیدیعای کرد کە ئەبوزەبی پێشبینی دەکات ئەمریکا و ئیسرائیل جارێکی دیکە هێرش بکەنە سەر ئێران.
هاوتەریبی تێچووی زۆر لەگەڵ ڕژێمی زایۆنی؛ لە هاوکاری ئەمنیەوە بۆ هەڕەشەی ڕەوا
هەڵسوکەوتی ئیستفزازیی ئیمارات لە ناوچەکەدا ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە ئیمارات بەردەوامە لە یاریکردن لەسەر چەمەکانی ڕژێمی زایۆنی؛ کە بە خیانەتێکی گەورە لە ناوچەکە و جیهانی ئیسلامی دادەنرێت و هەر کارێکی سزایی وڵاتانی ناوچەکە بەرامبەر بەم وڵاتە شەرعیەت دەدات.
لە کاتێکدا پێشتر ڕۆژنامەی فاینانشیاڵ تایمز باسی لە جێگیرکردنی سیستەمی زایۆنیستی لە ئیمارات کردبوو، تۆڕی سی ئێن ئێنی ئەمریکی بە گێڕانەوە لە سەرچاوە ئاگادارەکان بانگەشەی ئەوەی کرد کە سیستەمێکی ڕاگرتنی ئیسرائیل کە بنکەکەی لە ئیماراتە، بەشداری لە هەوڵی ڕێگریکردن لەو مووشەکانەی کە ڕۆژی دووشەممەی فوجەیرەیان کردە ئامانج، بەشداری کردووە.
بە سەرنجدان بە سروشتی تیرۆریستی و شەڕانگێزی ڕژێمی زایۆنی لەدژی ئاسایشی تەواوی ناوچەکە، هەر هاوکارییەک لە لایەن ئیمارات و تەسلیم کردنی خاک و ئاسمانی وڵاتەکەی بۆ ئەم ڕژێمە بە کردەیی بە بەشداریکردن لە گەمەی خۆی دادەنرێت؛ یارییەک کە ئیمارات دەکاتە ئامانجێکی شەرعی بۆ هەموو ئەوانەی خەمی ئاسایشی ناوچەکە و لایەنگرانی فەلەستینیان هەیە. بۆیە بێدەنگی سەرکردەکانی ئیمارات لە بەرامبەر ئەم جۆرە ڕاپۆرتانەدا نیشانەی دەستبەرداربوون لە بەرپرسیارێتی نییە، بەڵکو مۆری ڕەزامەندییە بۆ ئەو هاوکارییانە؛ هاوکارییەکان کە دەرئەنجامە ئەمنییەکانیان ئاراستەی خودی ئیمارات دەبێت و هیچ بوارێک بۆ گلەیی ناهێڵێتەوە.
دەرئەنجامە ستراتیژییەکانی یارییەکی مەترسیدار بۆ ئیمارات و ناوچەکە
وەڵامدانەوەی هەر هەڕەشەیەک، بە پشتبەستن بە یاسا نێودەوڵەتییەکان، مافی ڕەوای و یاسایی ئێرانە. لە لایەکی دیکەوە شەڕی ڕەمەزان نیشانی دا کە تاران بە توندی وەڵامی هەر هەڕەشەیەک دەداتەوە. ئەوەی لە دامەزراوە نەوتییەکانی ئیمارات ڕوویدا، پلانێکی پێشوەختەی ئێران نەبوو، بەڵکو دەرئەنجامی ڕووداوەکە بوو.
هەوڵەکانی قەیران سازی ئەمریکا بۆ کردنەوەی گەرووی هورمز لە ئەستۆی ئەم وڵاتەدایە.
کۆدەنگی گشتی لە ئێراندا ئەوەیە کە کۆماری ئیسلامی ئێران "پەناگە"یە و ئەمنیەتییەکەی پرەنسیپێکی بێ دانوستانە. ئەو چەتەی دەریایی ئەمریکی کە ئاسایشی کەشتیوانی و وزەی جیهانیان بە بارمتە گرتووە، دەبێ بزانن کە ئۆپەراسیۆنە ئاڵۆز و یەکگرتوو و ناهاوسەنگەکان لە قووڵایی مەیدانەکەدا هاوکێشەکان بە شێوەیەک دەگۆڕن کە تێچووی بڕیارەکانیان ئاستی لێبوردەیی تێپەڕێنێت.
ئێران نیشانی دا کە توانا و ئیرادەی بەدیهێنانی ئەم هاوکێشەیەی هەیە؛ وەک چۆن بەپێی ئەو ئامارانەی لە داتابەیسی ناسراو بە "بەدواداچوونی تێچووی جەنگی ئێران" کۆکراونەتەوە، تێچووی ئەمریکا بۆ شەڕی دژی ئێران ٧٠ ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە و نرخی نەوتی خاوی برێنت گەیشتووەتە ١٢٠ دۆلار.
سەرکردەکانی وڵاتانی عەرەبی و هاوپەیمانەکانی ئەمریکا دەبێ بگەنە تێگەیشتنێکی عەقڵانی و واقیعی کە یاریکردن لەسەر زەوییە ئەمریکی- زایۆنیستیەکان چیتر لەبار نییە بۆ ئاسایش. ژووری شووشەی بازرگانی ئەمنی ئەمریکا داڕما و تاکە ڕێگای بەرەوپێشەوە بۆ وڵاتانی ناوچەکە کۆتاییهێنان بە بوونی ئەمریکا و هەنگاونان بەرەو لێکنزیکبوونەوە لەگەڵ ئێران لە چوارچێوەی ئاسایشی ناوخۆدا و قبوڵکردنی بەڕێوەبردنی زیرەکی ئێران لە گەرووی هورمز وەک پێکهاتەیەکی دروستکەری ئاسایش بۆ ناوچەکە و تەنانەت نەزمی جیهانی.