داتاکانی ساڵانی 2019 تا 2025 نیشان دەدەن پارێزگای دهۆک، سەرەڕای ئەوەی 41%ی داهاتی نانەوتی هەرێمی کوردستان کۆکردووەتەوە، تەنیا 11.8%ی خەرجیی مووچەی پێ تەرخان کراوە. لە بەرامبەردا، هەولێر و سلێمانی زۆربەی خەرجییەکانی مووچەیان وەرگرتووە، کە ئەمە جیاوازییەکی بەرچاوی لە دابەشکردنی پارە نیشان دەدات.لە ماوەی حەوت ساڵدا، کۆی داهاتی نانەوتی هەرێمی کوردستان گەیشتووەتە 20.3 تریلیۆن دینار، کە لە داهاتی گومرگ، باج و خانووبەرەی میری پێکهاتووە. دهۆک بەهۆی دەروازەی ئیبراهیم خەلیل بەرزترین داهاتی گومرگی تۆمار کردووە، لە کاتێکدا هەولێر لە داهاتی باج و خانووبەرەی میری پێشەنگ بووە.بەپێی سەرژمێری 2024، ژمارەی دانیشتووانی هەرێمی کوردستان 6.5 ملیۆن کەسە، بەڵام دابەشکردنی خەرجییەکان بە تەواوی لەگەڵ پێکهاتەی دانیشتووان یەکناگرێتەوە، چونکە شێوازی تۆمارکردنی ئیداری و میلاکی هێزە ئەمنییەکان کاریگەریی گەورەی لەسەر ئەم پرۆسەیە هەیە.داتاکان ئاماژە دەدەن زۆربەی یەکەکانی پێشمەرگە و هێزەکانی ناوخۆ لەسەر میلاکی هەولێر و سلێمانی تۆمار کراون، بۆیە رێژەی مووچە و خەرجیی فەرمی لەو دوو پارێزگایەدا بەرزتر دیار دەکەوێت.لە ساڵی 2025دا داهاتی گومرگی هەرێم کەمبوویەوە، کە پەیوەندی بە گۆڕانکاریی چالاکیی بازرگانی و دۆخی ئابووری هەبووە. هەروەها جیاوازیی بەرچاویش لە نێوان داتاکانی وەزارەتی دارایی و سیستمی شەفافیەت تۆمار کراوە، کە پێویستی بە یەکخستنی ژمێریاری هەیە.مانگانە نزیکەی 945 ملیار دینار بۆ مووچەی فەرمانبەران، خانەنشینان و هێزە ئەمنییەکان خەرج دەکرێت، لە کاتێکدا داهاتی ناوخۆیی بەتەنیا ناتوانێت ئەم بارە دارایییە دابین بکات، بۆیە سیستمی داراییی هەرێمی کوردستان بە شێوەیەکی زۆر وابەستەی داهاتە گشتییەکانە.دەرئەنجامەکان نیشان دەدەن هیچ پارێزگایەک ناتوانێت تەنیا بە داهاتی ناوخۆیی خۆی مووچە و خەرجییەکانی دابین بکات. راپۆرتەکە جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە پێویستە سیستمی دابەشکردنی داهات و خەرجی لە نێوان پارێزگاکاندا بە شێوەیەکی دادپەروەرانەتر و هاوسەنگتر چاوپێداچوونەوەی بۆ بکرێت.
بەشداریی پارێزگاکان لە داهات و خەرجییەکانی هەرێمی کوردستان
جام کوردی - داتاکانی وەزارەتی دارایی بۆ ماوەی نێوان ساڵانی 2019 تا 2025 پیشان دەدەن پارێزگای دهۆک لە داهاتی نانەوتیدا بە تێکڕای 41% بەرزترین بەشداریی هەبووە، بەڵام لە بەرامبەردا تەنیا 11.8%ی خەرجیی حکومەتی بۆ تەرخان کراوە.
6 کاتژمێر لەمەوبەر