بە پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، مەنووچێهر حەبیبی، پارێزگاری کرماشان لە ڕێوڕەسمی دەستپێکردنی ڕێگای چوارهێڵی سەرمەست-قەڵاجێدا وتی: پەرەپێدانی ڕێگاکانی پەیوەندی، دابینکردنی ئاوی بەردەوام، و بەدواداچوون بۆ بەرەوپێشبردنی دابەشکردنی نیشتمانیی سەرمەست و گواوەر سێ ئەولەویەتی سەرەکی ئەم ناوچەیەن.
ناوبراو بە جەختکردنەوە لەسەر گرنگی ڕێگای ئیسلام ئابادی غەرب-گیلان غەرب-سۆمار، زیادی کرد: ئەم میحوەرە تاکە ڕێگای دەستڕاگەیشتن نییە بۆ خەڵکی ناوچەکە، بەڵکو ڕێگایەکی ئابووری و ترانزێت و ئەربەعینیشە کە دەبێت بە ڕوانگەیەکی نیشتمانی و بە خێراییەکی زۆرترەو تەواو بکرێت.
پارێزگاری کرماشان دەستپێکردنی پرۆژەی سەرمەست – قەڵاجێ بە بەشێک لە پاکێجێکی گەورەتر بۆ تەواوکردنی ڕێگای بەرەو سومار زانی و وتی: پەرەپێدانی ئەو ڕێگایە، ڕێگا بۆ پێشکەوتن و وەبەرهێنان و خۆشگوزەرانی ئابووری لە ناوچەکە خۆش دەکات و بەشێکی دیکەی ئەم میحوەرەش دەبێ بە جددی بەدواداچوونی بۆ بکرێت.
توانای بازرگانی و زیارەتی سنووری سۆمار
حەبیبی بە ئاماژەدان بە کاراکردنی سنووری سۆمار بۆ هاتووچۆی زیارەتکاران، ئەمەی بە دەستکەوتێکی گرنگ بۆ خەڵکی گیلان غەرب و ڕۆژئاوای پارێزگاکە زانی و وتی: ئێستا بە لەبەرچاوگرتنی ئەرکی بازرگانی و زیارەتکاری ئەم سنوورە، بەرپرسیارێتی ئۆرگانە جێبەجێکارەکان بۆ تەواوکردنی ژێرخانەکەی قورستر بووە.
بە وتەی ناوبراو، بڕیار دراوە کە لانیکەم دوو هەفتە جارێک لە کۆبوونەوەی تایبەتمەنددا پێداچوونەوە بە پرس و ژێرخانی سنووری سۆمار بکرێت بۆ ئەوەی بناغەیەک بۆ خەڵکی ناوچەکە دابین بکرێت کە سوود لە توانا ئابووری و بازرگانی و زیارەتکارییەکانی ئەم سنوورە وەربگرن.
پارێزگاری کرماشان هەروەها پێشبینی کرد کە لە ساڵی داهاتووەوە ناوی سنووری سۆمار بخرێتە نێو سیستەمی تۆماری زیارەتکارانی ئەربەعینەوە؛ پرسێک کە پێویستی باشترکردنی ڕێگاکانی گەیشتن بەم سنوورە، دوو هێندە دەکات.
"رێگای کەربەلا" لە تەنیشت "هێڵی ئاسنی کەربەلا"
یەکێک لەو تەوەرە گرنگانەی لەم ڕێوڕەسمەدا وروژێنرا، بەدواداچوونی هاوکاتی دوو ڕێڕەوی گرینگی پەیوەندی نێوان کرماشان و عێراق بوو؛ ڕێگایەک کە پارێزگار بە "هیڵی ئاسنی کەربەلا" و "رێگای کەربەلا" ناوی بردووە.
حەبیبی وتی: تەواوکردنی هێڵی ئاسنی کرماشان-خسرەوی-بەغدا، یەکەم داواکاری گرنگی ئەو پارێزگایەیە، کە دەکرێ ناوی بنێین "هێڵی ئاسنی کەربەلا"، جگە لەوەش تەواوکردنی میحوەرەکانی ئیسلام ئابادی غەرب-گیلان غەرب ــ سۆمار، وەک "رێگای کەربەلا" بەدواداچوونی بۆ دەکرێت.
ناوبراو هەروەها ڕایگەیاند کە هاتووچۆی بەردەوامی کاروانەکانی زیارەت بۆ مەزارگە پیرۆزەکان لە ڕێگەی ئەم دوو ڕێگایەوە بە درێژایی ساڵ سێهەمین داخوازی گرینگی ئەو پارێزگایەیە و دەشڵێت: بەدیهێنانی ئەم داواکاریانە دەتوانێت ڕێگا بۆ خۆشگوزەرانی ئابووری و گەشەپێدانی ژێرخانی و زیادکردنی توانای گەشتیاری ئایینی لە ڕۆژئاوای کرماشاندا، خۆش بکات.
پارێزگاری کرماشان ئاماژەی بەوەشدا: لە ئێستادا 270 کیلۆمەتری لە ڕێگا سەرەکیی لە پارێزگاکەدا بە تێکڕای پێشکەوتنی فیزیکی لە سەدا 35 لە قۆناغی دروستکردندان، هەروەها 35 کیلۆمەتر لە ڕێگای ئازادیش خەریکە دەکرێتەوە.
نابێ بە بیانووی نەبوونی قەرز یان بوونی پڕۆژە بەرانبەرەکان، پڕۆژە گرنگەکان بوەستێت!
لەم ڕێوڕەسمەدا فەتحوڵڵا حسێنی نوێنەری خەڵکی قەسر شیرین و سەر پوڵ زەهاب و گیلان غەرب لە پەرلەمان، هەروەها تەواوکردنی میحوەری سەرمەست – قەڵاجێ و لابردنی ئاستەنگەکانی بەردەم پڕۆژەکانی ڕێگاوبان و ژێرخانی لە ڕۆژئاوای پارێزگاکەدا، بە داواکارییەکی جددی خەڵکی زانی.
ناوبراو جەختی لەسەر پێویستی ڕێگریکردن لە ڕاگرتنی پڕۆژە گرنگەکان کردەوە بەهۆی کێشەی کارگێڕی و قەرز و پڕۆژەکانی دیکەوە و هەروەها بەدواداچوونی دارایی بۆ باشترکردنی نزیکەی هەشت کیلۆمەتر لە خاڵە مەترسیدارەکانی ڕێڕەوی گیلان غەرب ڕاگەیاند.
شایانی باسە کە بە دەستپێکردنی چوار هێڵیکردنی میحوەری سەرمەست – قەڵاجێ و بەدواداچوون بۆ تەواوکردنی ڕێڕەوی گیلان غەرب- سۆمار، ئێستا گەشەسەندنی ڕۆژئاوای کرماشان لە هەموو کاتێک زیاتر بەستراوەتەوە بە ئایندەی سنووری سومار و ڕێگا پەیوەندییەکانی نێوان ئێران و عێراق؛ ڕێگایەک کە بڕیارە لە یەک کاتدا ئەرکە ئابووری و ترانزێت و زیارەتکارییەکانی ناوچەکە بەهێز بکاتەوە.