بەگوێرەی ڕاپۆرتی جام کورد، لە ڕاپۆرتێکدا کە پێشتر لەم دەزگای ڕاگەیاندنە سەبارەت بە سنووری شۆشمی – تەوێڵە بڵاوکرایەوە، گەشتیاران گلەیییان لە چاوەڕوانی چەند کاتژمێری و پەککەوتنی سیستەم و سنوورداربوونی هێزی مرۆیی و نەبوونی ئیمکاناتی شیاو کردووە؛ تەنانەت بەشێک لە گەشتیارانی هەرێمی کوردستانی عێراق ڕایانگەیاندووە، ئەگەر ئەم دۆخە بەردەوام بێت، سنووری بەدیل بۆ گەشتکردن هەڵدەبژێرن.
کەموکۆڕییەک کە لە دڵی شەڕەوە هات
- ئێستا فەرزاد ئەڵماسی قایمەقامی شاری پاوە لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ "جام کوردی" ڕوونی کردەوە کە ڕیشەی پەککەوتنی ئەم دواییە دەگەڕێتەوە بۆ زیانەکانی شەڕ.
بە وتەی ناوبراو، ئەو ئامێرەی کە پشتڕاستکردنەوەی پاسپۆرتی گەشتیارانی لە سنووری شوشمی ئەنجام ئەدا و دەکەوێتە بارەگای پۆلیسی شارەکە، لە کاتی شەڕدا کراوەتە ئامانج و تێکشکێنراوە، لە ئەنجامدا سیستەمی هاتوچۆش تێکچووە!
ئەلماسی دەڵێت، دوای بەدواداچوون، فایبەر ئۆپتیک بۆ سنوورەکە دابینکرا بۆ گەڕاندنەوەی سیستەمەکە، هەروەها ئامێرێکیش بە قەرز لە یەکێک لە سنوورەکانی دیکە دابینکرا.
بە وتەی قایمقامی پاوە، ئێستا ئەم ئامێرە خراوەتە بازاڕەوە و نزیکەی دوو ڕۆژە سیستەمی پاسپۆرتی سنووری شۆشمی جێگیر بووە و هاتووچۆی گەشتیارەکان بەبێ پچڕان بەڕێوە دەچێت.
ناوبراو هەروەها ئاماژەی بەوەدا کە پێش ئەوەی سیستەمەکە دەستپێبکاتەوە، لێکۆڵینەوە سەبارەت بە چوونە ژوورەوە و دەرچوونی گەشتیارەکان لە فڕۆکەخانەی ئیمام خومەینیەوە دەکرا؛ پرۆسەیەک کە بە شێوەیەکی سروشتی کاتی زیاتری دەویست و یەکێک بوو لە هۆکارە سەرەکییەکان کە بووە هۆی دواکەوتنی گەشتیاران.
بە وتەی قایمەقامی پاوە ئێستا لەگەڵ خستنەبازاڕی سیستەمی نوێ و پەیوەندی فایبەر ئۆپتیک، بابەتە پەیوەندیدارەکان بە کۆنترۆڵی هاتووچۆ و تۆمارکردن خێراتر بەڕێوەدەچن.
بریکاری پارێزگار: کێشەکە چارەسەر کراوە
قوباد شەعبانی، بەڕێوەبەری گشتیی فەرمانگەی هەماهەنگی کاروباری ئابووری پارێزگای کرماشان، لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ "جام کوردی" لێدوانەکانی پارێزگاری پاوەی پشتڕاست کردەوە و ڕایگەیاند کە کێشەی ئەو سیستەمە چارەسەر کراوە.
هاوکات جەختی لەوە کردەوە کە هەر بڕیارێک سەبارەت بە پرسەکانی ئەم سنوورە لە گروپی کاری پەیوەندیدار بە پارێزگارییەوە دەوروژێنرێت و بڕیاری لەسەر دەدرێت.
بەڵام چیرۆکی شۆشمی لێرەدا کۆتایی نایەت. نەهێشتنی پەکخستنی سیستەمی پاسپۆرت ڕووداوێکی گرنگە، بەڵام وەڵامی بەرپرسان ئەوە دەردەخات کە بەشێک لە کێشەکانی شۆشمی بنەڕەتیترن لە کێشەیەکی تەکنیکی!
پێشتریش قایمەقامی پاوە لە ڕوونکردنەوەی دۆخی ئەم سنوورەدا ڕایگەیاندبوو، تا ئێستا سنووری شۆشمی لەلایەن حکومەتی ناوەندی عێراقەوە دانیپێدانەنراوە؛ پرسێک کە ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر ئەگەری دەستەبەرکردنی دارایی و جێبەجێکردنی پلانی تێرمیناڵی سنووری هەیە.
ئەڵماسی جەختی لەوە کردبووەوە کە دانپێدانانی سنوورەکە لەلایەن دەسەڵاتدارانی عێراق و حکومەتی ناوەندییەوە ڕۆڵێکی گرنگی هەیە لە تەرخانکردنی پارە و جێبەجێکردنی پلانی تێرمیناڵی سنووری شۆشمی ڕۆڵێکی گرنگی هەیە و تا ئەوکاتە ئەوە ڕوونەدەدات، تەرخانکردنی ئەو پارەیەی کە پێویستە بۆ جێبەجێکردنی تێرمیناڵەکە وەک چاوەڕوان دەکرێت، جێبەجێ نابێت.
ئەمەش بەو مانایەیە کە بەشێک لەوەی کە ئەمڕۆ گەشتیاران لە شۆشمی لە شێوەی نەبوونی ئاسانکاری، شوێنی چاوەڕوانی، یان سنووردارکردنی تێرمیناڵدا دەیبینن، بەستراوەتەوە بە پرسێکی گەورەترەوە؛ پێگەی فەرمی سنوورەکە بۆ لایەنی عێراقی!
شۆشمی؛ سنوورێک بە توانای بەرز و ژێرخانێکەوە کە هێشتا گونجاو نییە
شۆشمی لە خاڵێکدا هەڵکەوتووە کە دەکرێت یەکێک لە ڕێگا گرنگەکانی پەیوەندییەکانی نێوان کرماشان و هەرێمی کوردستانی عێراق بێت. نزیکی لە هەڵەبجە و سلێمانی توانای هاتووچۆی گەشتیاران و کاسبکاران و بازرگانان زیاد دەکات و ئەم تایبەتمەندییە گرنگی بەرزکردنەوەی ئەم هاتووچۆە دوو هێندە دەکات.
بەڵام بۆ سنوورێک کە بڕیارە بەشێک لە پەیوەندییە ئابووری و گەشتیاری و مرۆییەکانی کرماشان بە هەرێمی کوردستانی عێراقەوە بگرێتە دەست، تەنیا هەبوونی سیستمی پاسپۆرتی سەقامگیری بۆ بەس نییە.
گەشتیاران دەبێت بتوانن لە کاتێکی قبوڵکراودا سنوور ببڕن و شوێنی گونجاویان هەبێت بۆ چاوەڕوانی و خزمەتگوزارییە سنوورییەکان هاوتای قەبارەی هاتوچۆ وەربگرن. لە لایەکی دیکەوە بۆ کاسبکاران و بازرگانان، خێرایی و پێشبینیکردنی بەزاندنی سنووریش بەشێکە لە هاوکێشە ئابوورییەکە.
قایمەقامی پاوە بە ئاماژەدان بە هەمان ئەو سنووردارکردنانە وتی کە سەرەڕای کەمی بودجەی پێویست بۆ جێبەجێکردنی پلانی تێرمیناڵەکە، خەرجییەکی بەرچاو بۆ ڕێکخستن و تەیارکردنی تێرمیناڵی سەرنشینی شۆشمی بە شێوەیەکی کاتی کراوە بۆ ئەوەی خزمەتگوزارییەکانی پێویست بۆ گەشتیاران تا ئەو جێگایەی کە دەکرێ پێشکەش بکرێت.
ناوبراو هەروەها جەختی لەوە کردەوە کە بەدواداچوون بۆ کێشەکانی دیکە لە تێرمیناڵەکە بەردەوام دەبێت تا ئەنجامێک بەدەست دێت.
داواکارییەکی گەورەتر کە پێویستە بەدواداچوونی بۆ بکرێت
ئێستا دەکرێ بڵێین یەکێک لە گرنگترین کێشەکانی شۆشمی، واتە پەکخستنی سیستەمی پاسپۆرت، بە ڕواڵەت چارەسەر بووە، بە وتەی بەرپرسان؛ پرسێک کە هەواڵێکی گرنگە بۆ ئەو گەشتیارانەی کە لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا چەندین کاتژمێر لەسەر سنووردا چاوەڕێی بوون.
بەڵام چارەسەرکردنی ئەم پەککەوتنە نابێت وەک کۆتایی بەدواداچوون بۆ شۆشمی سەیر بکرێت.
ئێستا پرسی سەرەکی ئەوەیە ئایا دەکرێ ئەم سنوورە لە دەروازەیەکەوە بە ئاسانکاری سنووردارەوە، بگۆڕدرێت بۆ تێرمیناڵی سنووری هاوتا لەگەڵ توانای بازرگانی و گەشتیاری؟
وەڵامی ئەم پرسیارە هەم بەندە بە بڕیار و وەبەرهێنانەکانی ناو پارێزگاکە و هەمیش بە مامەڵەکردن لەگەڵ لایەنی عێراقی و دیاریکردنی پێگەی فەرمی سنووری شۆشمی لە دیوەکەی تری سنوورەکەوە.
لە ڕوانگەی جام کوردیەوە، شۆشمی تەنها شوێنێک نییە بۆ هاتووچۆی گەشتیار؛ ئەم سنوورە بەشێکە لە ڕێڕەوی پەیوەندی نێوان کرماشان و هەرێمی کوردستانی عێراق و تا هاتووچۆ خێراتر و ڕێکوپێکتر و ئاسانتر بێت، ئەگەری بەکارهێنانی توانا بازرگانی و گەشتیاری و ئابوورییەکانی هەردوو دیوی سنوورەکە زیاتر دەبێت.
ئێستا کە کێشەی تەکنیکی لەگەڵ سیستمەکەدا چارەسەر کراوە، پێشبینی دەکرێت بەدواداچوونەکان لەسەر ئاستی پارێزگاکان نەوەستێت و کێشەکانی ژێرخان و دیاریکردنی دۆخی ئەم سنوورە بەهەمان جددییەتەوە بەدواداچوونی بۆ بکرێت کە بۆ گەڕاندنەوەی سیستمی پاسپۆرت کرا.
هەرچەندە شۆشمی لەم دواییەدا ئاستەنگێکی تەکنیکی تێپەڕاندووە، بەڵام هێشتا پێویستی بە بڕیاری گەورەتر هەیە بۆ ئەوەی ببێتە دەروازەیەکی بازرگانی لەگەڵ هەرێمی کوردستانی عێراقدا.
تایبەت بە جام کوردی