جام کوردی - ئەنجامەکانی هەڵبژاردنی کۆنگرە و سێناتی ئەمریکا نیگەرانیی قووڵی لە تەلئەبیب لێکەوتووەتەوە؛ میدیاکانی ئیسرائیل باسی لە ئەگەری گۆڕانکاری لە پشتیوانییە سەربازی و سیاسییەکانی واشنتۆن بۆ سەر ئەم رژێمە دەکەن.

ڕۆژنامەی «یەدعوت ئاحارانۆت» لە ڕاپۆرتێکدا نووسیویەتی کە سەرکەوتنی دیموکراتەکان و بەدەستهێنانی کۆنترۆڵی هەردوو ئەنجومەنی ئەمریکا، گورزێکی جیددی لە ئیسرائیل وەشاندووە و نیگەرانییەکانی سەبارەت بە سنووردارکردنی فرۆشتنی چەک، کەمکردنەوەی هاوکارییە سەربازییەکان و لاوازبوونی پشتیوانیی دوو حزبیی واشنتۆن بۆ تەلئەبیب پەرە پێ داوە.

بە نووسینی ئەم ڕۆژنامەیە، دۆناڵد ترەمپ لە ڕۆژی هەڵبژاردندا ڕایگەیاند کە هاوکارییە ساڵانە سەربازییەکانی ئەمریکا بە بڕی نزیکەی ٤ ملیار دۆلار بۆ ئیسرائیل، لە کۆتایی ئەم ساڵدا ڕادەگیرێت.

سەرۆکی دەوڵەتی ئەمریکا ئەوەشی خستە ڕوو: «ئیسرائیل ئیتر پێویستی بەم هاوکارییە نییە. هەندێک لە دیموکراتەکان و سیاسەتمەدارە چەپڕەوەکان لەم بودجەیە وەک ئامرازێکی فشار بۆ ڕەخنەگرتن لە کۆمارییەکان کەڵک وەردەگرن.»

ئەم بڕیارە لە کاتێکدا ڕاگەیەندرا کە کۆمارییەکان ڕووبەڕووی ڕەخنەی کاندیدای دیموکراتەکان لەبارەی پشتیوانیی سەربازی لە ئیسرائیل بوونەوە، و دیموکراتەکانیش توانییان کۆنترۆڵی سێنا و ئەنجومەنی نوێنەران بەدەست بهێنن.

یەدعوت ئاحارانۆت جەختی لەوە کردەوە کە ئیسرائیل و بەتایبەت بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆکوەزیرانی ئەم رژێمە، بوونەتە بابەتێکی تێچووبەر لە کێبڕکێ هەڵبژاردنییەکانی ئەمریکادا. چوونەژوورەوەی پۆلێک لە نوێنەران و نوێنەرانی ڕەخنەگرەکانی ئیسرائیل بۆ ناو کۆنگرەش دەتوانێت دۆخێکی جیاواز بۆ تەلئەبیب بخوڵقێنێت.

لە هەمان پەیوەندیدا، کۆبی باردا، شارەزای پرسەکانی ئەمریکا، هەڵبژاردنی عەبدوڵسەید، یەکەم نوێنەری موسڵمانی ئەم وڵاتەی، بە گۆڕانکارییەکی زۆر نەرێنی بۆ ئیسرائیل وەسف کرد و هۆشداری دا کە پێکهاتە نوێیەکەی کۆنگرە ڕەنگە بەردەوامبوونی هاوکارییە سەربازییەکان بۆ تەلئەبیب تووشی ئاستەنگی جیددی بکات. ناوبراو هەروەها هۆشداری دا لەبارەی ئەگەری هەوڵدان بۆ سەپاندنی گەمارۆی چەکی دژی ئیسرائیل.

سەید بە تێکشکاندنی مایک ڕۆجەرز، کورسی گرنگی میشیگانی بۆ دیموکراتەکان پاراست و بوو بە یەکەمین موسڵمان کە دەچێتە ناو سێنای ئەمریکا. ناوبراو یەکێکە لە نەیارە سەرسەختەکانی ئیسرائیل و داوای کۆتاییهێنان بە جەنگی دژی ئێران دەکات.

لەو ئاراستەیەدا، ڕۆژنامەی «هاآرتص» لە ڕاپۆرتێکدا نووسیویەتی کە سەرکەوتنی عەبدوڵسەید لە هەڵبژاردنی سێنای ئەمریکا لە ویلایەتی میشیگان، دەرخەری ئەوە بوو کە دژایەتیی ئاشکرا لەگەڵ ئیسرائیل نابێتە ڕێگر لەبەردەم سەرکەوتن لە کێبڕکێ هەڵبژاردنییەکانی ویلایەتە هەستیارەکانی ئەم وڵاتەدا.

ئەم نیگەرانییانە پەیوەندییان بە بەرنامە پێشکەوتووە سەربازییەکانی ئیسرائیلیشەوە هەیە بۆ پاراستنی باڵادەستیی سەربازیی ئەم رژێمە.

لە لایەکی ترەوە، ڕۆژنامەکە نووسیویەتی کە جەنگی دژی ئێران و لێکەوتە ئابوورییەکانی، لەوانە بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمەنی و هەڵاوسان، بوونە بە یەکێک لە هۆکارەکانی شکستخواردنی کۆمارییەکان و تاران دەتوانێت ئەنجامەکانی هەڵبژاردن وەک سەرکەوتنی خۆی هەڵسەنگێنێت.

بە گشتی، ئیسرائیل ئێستا ڕووبەڕووی ئالنگاریی بوژاندنەوەی پشتیوانیی دوو حزبی لە ئەمریکا بووەتەوە؛ پشتیوانییەک کە بە نووسینی ئەم ڕۆژنامەیە، سیاسەتی ناتانیاهۆ لە پشتبەستنی لەڕادەبەدەر بە کۆمارییەکان و ڕەوتە ئینجیلییەکان لاواز کردووە.

هەڵبژاردنی ناووەکاتیی کۆنگرە و سێنای ئەمریکا دوێنێ بەڕێوە چوو. بە هەژمارکردنی دەنگەکانی هەڵبژاردن لە سێنا، دیموکراتەکان دوای دوو ساڵ، کۆنترۆڵی ئەم ئەنجومەنەیان بەدەست هێنا. تا ئەم ساتە دیموکراتەکان ٥٤ کورسی سێنا و کۆمارییەکانیش ٤٤ کورسییان بەدەست هێناوە و چارەنووسی ٢ کورسی هێشتا نادیارە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا دیموکراتەکان زۆرینەی سێنایان مسۆگەر کرد.

لە هەڵبژاردنی کۆنگرەشدا، ژماردنی دەنگەکان تا ئەم ساتە دەردەخات کە دیموکراتەکان ٢٢٣ کورسی و کۆمارییەکانیش تەنها ١٣٨ کورسییان بەدەست هێناوە. بەم ئامارانە، دیموکراتەکان ڕێژەی پێویست بۆ زۆرینەی کۆنگرەیان بەدەست هێنا.

هەڵبژاردنی ناووەکاتیی ٢٠٢٦ بوو بە شکانێکی گشتگیر بۆ ترەمپ و حزبی کۆماری. دیموکراتەکان نەک هەر لە کێبڕکێ نیشتمانییەکاندا، بەڵکو لەو ویلایەتانەشدا کە ساڵانە مۆڵگەی دڵنیایی کۆمارییەکان هەژمار دەکران، پێشڕەوییان کرد. شکستی کاندیدا پشتگیریکراوەکانی ترەمپ، لەدەستچوونی کورسییە گرنگەکان و سەرنەکەوتن لە پاراستنی نفووز لەنێو دەنگدەرە گوندنشین و لاتین تبارەکاندا دەردەخات کە شەپۆلی هەڵبژاردنی ئەم دورەیە لە گواستنەوەیەکی ئاسایی لە کۆنگرە تێپەڕیوە و بووەتە ڕەتکردنەوەیەکی ئاشکرای کردەوەکانی ترەمپ لە خولی دووەمی سەرۆکایەتیدا.