جام کوردی - هاوکاتبوونی داواکاریی پەهلەوی بۆ هێرشی سەربازی بۆ سەر ئێران لەگەڵ جووڵە و چاڵاکییەکانی نەتانیاهو، پڕوپاگەندەی میدیاکانی پشتیوانی ئیسڕائیل و بەخشینی خەڵاتی ئازادیی ئەڵمانیا، ئاشکرای دەکات کە پڕۆژەی وڵاتفرۆشان و جەنگهەڵگیرسانەکان بۆ وێرانکردنی ئێران و گرفتارکردنی ئەمریکا لە جەنگێکی نوێدا، لەگەڵ یەکتر هاوپۆشن.

کێن ئەوانەی لە کوشتنی ئێرانییەکان، خەونی دەوڵەمەندی دروست دەکەن؟

جووڵە و چاڵاکییە نوێیەکانی سەرکردەکانی ڕژێمی ئیسڕائیل، بەتایبەتی بنیامین نەتانیاهو، لە بارودۆخێکدا بەردەوامن کە ئەم ڕژێمە ڕووبەڕووی قەیرانی سیاسی و مەترسیی دەرچوون لە بازنەی دەسەڵاتە. لە هەمان کاتدا، پڕوپاگەندەی میدیا پشتیوانەکانی زایۆنی لە ئەمریکا، بە بڵاوکردنەوەی بانگەشەگەلێک وەک داڕشتنی هێرشێکی کیمیاییی ئێران بۆ سەر ئەمریکا و پەیوەندیکردنی بەنداوی وڵات بە شارە مووشەکییەکان، لەگەڵ هەڵوێستە دژەئێرانییەکانی کەسانی بێ‌وڵات وەک پەهلەوی هاوکات بووەتەوە؛ ئەو کەسانەی بە ئاشکرا داوای هێرشی سەربازی و کوشتاری بەرفراوانی ئێرانییەکان دەکەن.

پەهلەوی ڕۆژی سێشەممە،٢٦ی بانەمەڕ، لە کۆنفرانسێکی ئۆنلاین لە زانکۆی «بن‌گوریۆن»ی نەقەب، کە ئیسحاق هێرتزۆگ، سەرۆکی ڕژێمی ئیسڕائیل، لەو کۆنفرانسەدا ئامادە بوو، بە بانگەشەی پشتگیریکردن لە خەڵکی ئێران، لەو ڕژێمەی داوا کرد بە هێرشی سەربازی، کارەکە تەواو بکات. هێرتزۆگ، کە هەمیشە پشتگیریی لە جەنگهەڵگیرساندن، کوشتنی خەڵک و وێرانکردنی ئێران کردووە و کوشتاری قوتابیانی میناب بە شانازی داناوە، سوپاسی ئەم بەناو دۆستانەی کرد.

داواکاریی هێرشکردنە سەر خاکی وڵات لەلایەن ڕژێمێکەوە کە لە ئاستی جیهاندا ڕووبەڕووی تۆمەتەکانی ئەپارتاید و جینۆسایدە، سروشتی دژەئێرانیی ئەم ڕەوتە ئاشکرا دەکات. ئەم هاودەنگییە بەشەکانی پازڵی نەتانیاهو بۆ گرفتارکردنی ئەمریکا لە جەنگێکی بێ‌کۆتایی و مسۆگەرکردنی مانەوەی سیاسیی خۆی تەواو دەکات؛ لە کاتێکدا جەختکردنەوەی تاران لەسەر وەڵامێکی کوشندە و بێ‌سنووری جوگرافیایی، بووەتە هۆکارێکی ڕێگر لەبەردەم ئەم جەنگهەڵگیرساندنە.

وێرانکردنی ئێران؛ ئامانجی هاوبەشی وڵاتفرۆشان و کوژەرانی مرۆڤایەتی سەیرکردنی کارنامەی ئەو بێ‌وڵاتانەی کە ساڵانێکی زۆرە بە بانگەشەی درۆینە و سیرکە داڕێژراوەکانی لەلایەن خاوەنە سەهیۆنیستی و ڕۆژئاواییەکانیانەوە، گەیشتوونەتە سامانی زەبەلاح، نیشان دەدات کە وێرانکردنی ئێران و کۆمەڵکوژیی ئێرانییەکان لە سیستەمی بیرکردنەوەی ئەواندا نەک کاریگەرییەکی ناخوازیراو، بەڵکو ڕێگایەکە بۆ دابینکردنی بەرژەوەندییەکانیان و خزمەتکردن بە پشتیوانەکانیان.

هەمان ئەو کەسانەی لە پازڵی داڕێژراوی ڕۆژئاوا، ڕۆژە خوێناوییەکانی مانگی بەفرانبارانی ساڵی١٤٠٤یان دروست کرد، هێرشی سەربازیی ئەمریکا و ڕژێمی ئیسڕائیلیان بۆ سەر ئێران بە «یارمەتی و ئازادی» ناوبرد، کوشتاری قوتابیانی مینابیان بە «نرخی جەنگ» ناولێنا و بۆ کوژرانی سەربازانی ئەمریکا فرمێسکیان ڕشت، ئێستا لەگەڵ پڕوپاگەندەی لابییە سیهیۆنیستییەکان بۆ ڕاکێشانی ئەمریکا بۆ جەنگێکی شارستانی و ژێرخانی دژی ئێران، لە خەیاڵی بەدەستهێنانی بەرژەوەندیی نوێ لە ڕێگەی کوشتنی ئێرانییەکانەوە، داوای تەواوکردنی کارەکە دەکەن.

بەڵام پرسیاری سەرەکی ئەوەیە: کاتێک تەنانەت دامەزراوە هەواڵگری و ئەمنییەکانی ئەمریکا و ڕژێمی ئیسڕائیل، جەنگی٤٠ ڕۆژەیان وەک شکستێکی دوژمنانی ئێران هەڵسەنگاندووە و دەسەڵاتی ئێران بەسەر تەنگەی هۆرموزدا بە نیشانەیەک بۆ ئەم ڕاستییە دەزانن، ئەم کەسانە لەسەر چ بنەمایەک باسی هەڵبژاردەی سەربازی بۆ «تەواوکردنی کارەکە» دەکەن؟

خەڵاتی ئازادی؛ پەردەیەک لەسەر ڕووی جەنگهەڵگیرسانەکانداواکاریی دژەئێرانیی ئەم کەسانە لە ڕژێمی ئیسڕائیل بۆ دووبارەکردنەوەی هێرشی سەربازی و وێرانکردنی ئێران، ئەوکات مانادارتر دەبێت کە ئەڵمانیا بە کردەوەیەک کە دژ بە بنەما و پێوەرەکانی دیموکراسییە، بە تازەیی خەڵاتی ئازادیی «بنیادی فریدریش ناومان»ی بە پەهلەوی بەخشیوە.

پێدەچێت سەرکردەکانی ئەڵمانیا، کە بە فەرمی ڕژێمی ئیسڕائیلیان وەک جێبەجێکەری کردارە پیسەکانی ڕۆژئاوا لە ناوچەکە و دژی ئێران ناساندووە، لە هاودەستییەکی نوێ لەگەڵ سەهیۆنیستەکاندا، بە بەڕێوەبردنی نمایشێکی کۆن و بێ‌کاریگەری، دەیانەوێت ڕووخسارێکی مافی‌مرۆڤی بە پشتیوانانی کوشتاری خەڵکی ئێران ببەخشن. ئەم هەنگاوە دەبێت بە بەشێک لە پازڵی جەنگهەڵگیرساندنی نەتانیاهو و هەوڵەکانی بۆ گرفتارکردنی ئەمریکا لە جەنگێکدا هەڵبسەنگێنرێت کە کاریگەرییەکانی بۆ سەرانسەری جیهان دەگوازرێنەوە.

هاوکاتبوونی وڵاتفرۆشی لەگەڵ ئۆپەراسیۆنی دەروونیی میدیا سیهیۆنیستییەکانبەڕێوەبردنی کۆبوونەوەیەکی دژەئێرانی بە ئامادەبوونی بەرپرسانی باڵای سیهیۆنیست و دانانی تریبۆن لەبەردەم پەهلەوی، لەگەڵ بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتە درۆینەکانی میدیا ئەمریکییە نزیکەکان لە لابیی سیهیۆنیستی، جێی بیرکردنەوەیە.

ڕۆژنامەی «نیویۆرک تایمز» بانگەشەی ئەوەی کردووە کە ئەگەری هەیە هەندێک بەنداوی ئێران و پڕۆژەکانی گواستنەوەی ئاو، پەیوەندییان بە دامەزراوە ژێرزەمینییە مووشەکییەکانەوە هەبێت. کەناڵی «سی‌ئێن‌ئێن»یش بانگەشەی ئەوەی کردووە کە ئێران دەتوانێت بە بۆمبی پیس و چەکی کیمیایی هێرش بکاتە سەر ئەمریکا.

ئەم پڕوپاگەندانە لە بارودۆخێکدا ئەنجام دەدرێن کە ترامپ بە تازەیی باسی ئەوەی کردووە کە لە قۆناغی ئێستادا بەدوای هەڵبژاردەی سەربازی‌دا ناچێت و، بە داواکاریی وڵاتە عەرەبییەکان، بەدواداچوونی پاراستنی دۆخی ئێستا و بەردەوامکردنی گەمارۆکەیە.

کۆی ئەم جووڵانەوانە ئاماژە بەوە دەکەن کە لۆبییەهی سەهیۆنیستییەکان پلانی ئەوەیان هەیە جارێکی دیکە ئەمریکا بۆ جەنگێک دژی ئێران ڕابکێشن؛ پلانێک کە بە چیرۆک‌سازییە ڕاگەیاندنەکان و هاندانی ئەو کەسانەی دژی ئێرانن بۆ «تەواوکردنی کار» بەڕێوە دەبرێت.

ئەم بابەتە کاتێک گرنگییەکی زیاتر وەردەگرێت کە نەتانیاهۆ بۆ پاراستنی دەسەڵاتی خۆی پێویستی بە دروستکردنی فەزایەکی نوێی جەنگی دژی ئێران هەیە؛ تاکو بە ئەمنی‌کردنی فەزای سیاسی، ڕکابەرەکانی ناچار بکات حکومەتی یەکگرتووی نیشتمانی، بە بەشداریی خۆی، قبووڵ بکەن.

دۆڕاوە سیاسییەکان لەبەردەم ویستی ئێراندا

ئەو بێ‌وەتانەی بۆ جەنگ‌هەڵگیرساندن دژی ئێران، پەنایان بردووەتە بەر تاوانبارانی وەک نەتانیاهۆ و هانیان دەدەن بۆ ئەوەی ئەمریکا بۆ جەنگێکی دیکە ڕابکێشن، پشت بە ورشکەستە سیاسییەکان دەبەستن؛ ئەو کەسانەی تەنانەت لەنێو دەنگدەران و پشتیوانانی خۆشیاندا ڕووبەڕووی قەیرانی ڕەوایی و قبووڵکراویین.

ڕێژەی قبووڵکردنی ترامپ بۆ خوارەوەی ٣٠ پەڕیەوە و شکستەکەی کۆماری‌خوازان لە هەڵبژاردنەکاندا، ڕەنگدانەوەی ناڕەزاییی گشتییە لە سیاسەتەکانی ئەو، لەوانەش ڕوانگەی دژەئێرانییەکەی. نەتانیاهۆش خەرجییەکانی جەنگ‌هەڵگیرساندن و شکست لەبەرامبەر ئێران دەدات و مەترسیی لابردنی لە مەیدانی دەسەڵات لەبەردەمیدایە.

لووتکەی کەم‌ڕێزیی ئەم ڕەوتە ئەوەیە کە چارەنووسی خۆی بە کەسانێکەوە گرێ دەدات کە نە لە ناوخۆی وڵاتەکانی خۆیان و نە لە ئاستی جیهاندا پێگەیەکی جێگیر و بەهێزیان نییە؛ وەک ئەوەی سەفەری ترامپ بۆ فلیپینیش لەگەڵ ناڕەزایییە دژەئەمریکییەکاندا هاوکات بوو.

وەڵامی ئێران؛ بێ سنووری جوگرافی و مووشەکی

پلان‌دانانی لۆبییەهی سەهیۆنیستییەکان و ئەو کەسانەی بێ‌وەتەن بۆ گرفتارکردنی ئەمریکا لە جەنگێکی دیکەدا، ڕووبەڕووی چەند ڕاستییەکی سەرەکییە.

یەکەم، دامەزراوە هەواڵگری و ئەمنییەکانی ئەمریکا لە بارودۆخی قەیراناوی هێزە چەکدارەکان و چەک‌و‌تەقەمەنییەکانی ئەم وڵاتە ئاگادارییان داوە. لەم چوارچێوەیەدا، ڕیسواییی «هونگ کائۆ»، پاڵێوراوی وەزارەتی هێزی دەریاییی ئەمریکا، لەگەڵ ئاشکراکردنی بەکارهێنانی تەقەمەنیی بەسەرچوو لە جەنگی ئێران، ڕەهەندە نوێیەکانی وەرگرتووە. لە هەمان کاتدا، قەیرانی هێڵە ئاسمانییەکانی ئەمریکا ئەم پرسیارەی لە ڕای گشتیدا دروست کردووە کە چۆن وڵاتێک کە پشت بە کەرەستەی ٥٠ ساڵ لەمەوبەر دەبەستێت و لە بەڕێوەبردنی کێشە ناوخۆییەکانی خۆی ناتوانێت، هێشتا بانگەشەی زەبەلاحی و دەست‌تێوەردانی سەربازی لە جیهان دەکات؟

دووەم، قسە گەورەکانی بەرپرسانی ئەمریکا و ڕژێمی سەهیۆنیستی و ئۆپەراسیۆنی ڕاگەیاندن بۆ ڕەواکردنی هێرش بۆ سەر ژێرخانی ئێران، هیچ گۆڕانێک لە هێڵە سوورەکانی تاران دروست ناکەن. فشار بۆ باج‌وەرگرتنی سیاسی یان هەڕەشەی سەربازی، هەرگیز ڕێگای کردنەوەی دووبارەی تەنگەی هۆرموز نابێت؛ تەنها ڕێگا، قبووڵکردنی مەرجە حەوت‌گانەکانی ئێرانە.

سێیەم، دانانی پازلی جەنگ دژی ئێران نە دیاردەیەکی نوێیە و نە نیشانەی ئەوەیە کە دوژمنانی ئێران توانای دیاریکردنی چارەنووسی جەنگیان هەیە. جوگرافیای ئەم ڕووبەڕووبوونەوەیە ئێران دیاری دەکات و ئەمجارە هیچ سنوورێکی جوگرافی و مەودای مووشەکی وەڵامی ئێران سنووردار ناکات. وەک بەرپرسانی تاران جەختیان لێکردووەتەوە، هەر دەستدرێژییەک بۆ سەر دامەزراوە ژێرخانییەکان و بەنداوی ئێران، دەبێتە هۆی ئەوەی بەنداوه‌کان، ژێرخانەکان و وێستگەکانی بەرهەمهێنانی وزەی دەستدرێژیکەرەکان و هاوپەیمانەکانیان، ببنە ئامانجی وەڵامی بەرامبەر.