جام کوردی - دوای داخستنی گەرووی هورمز لە دوای هێرشە سەربازییەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران، بازاڕی جیهانی LNG لە گەشەی دوو ژمارەیی کەمتر بوو و لە مانگی ئازاری ٢٠٢٦دا بە ڕێژەی ٨% دابەزینی تۆمار کرد.
داتاکانی گۆڕانکاری ساڵانەی بارکردنی گازی سروشتی شل (LNG) لە نێوان مانگی یەکەمی ٢٠٢٥ و ئازاری ٢٠٢٦دا نیشان دەدەن کە بازاڕەکە پێش گرژییە جیۆپۆلیتیکییەکانی ئەم دواییە لەسەر ڕێڕەوێکی گەشەسەندنی بەرچاو بووە. لە نیوەی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٥دا بەرهەمهێنان و هەناردەکردنی LNG ڕەوتێکی بەرزبوونەوەی بەخۆیەوە بینی بە هەڵاوسانێکی سنووردار و لە مانگی ئازارەوە بەدواوە گەشەی دوو ژمارەیی لە هەندێک خاڵدا تۆمارکرا. ئەم زیادبوونە بە شێوەیەکی سەرەکی لە ژێر کاریگەری فراوانبوونی تواناکان لە ئەمریکای باکوور و زیادبوونی دابینکردن لە ناوچەکانی دیکەوە بووە.
لە هاوین تا پاییزی ساڵی ٢٠٢٥، بازاڕی LNG گەیشتە لوتکەی گەشەی خۆی؛ لە مانگەکانی وەک ئۆکتۆبەر و تشرینی دووەمدا، زیادبوونی ساڵانەی بارگاویکردنەوە گەیشتە نزیکەی ٩ بۆ ١٠ ملیار مەتر سێجا. بەشداری ئەمریکای باکوور لەم گەشەکردنەدا دیار بوو، لە کاتێکدا ئاسیا و ئەفریقا و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستیش ڕۆڵێکی تەواوکەریان هەبوو.
بەڵام نیشانەکانی خاوبوونەوەی گەشەکردن لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٥دا هەبوون، لە مانگی کانوونی دووەمدا هەرچەندە بازاڕ لە خاکی ئەرێنیدا مابووەوە، بەڵام ڕەوتی بەرزبوونەوە لاواز بوو. ئەم دۆخە لە مانگەکانی ژانویە و شوباتی ٢٠٢٦ بەردەوام بوو، تا ئەو کاتەی بازاڕ بە توندبوونەوەی گرژییە جیۆپۆلەتیکییەکان و داخستنی گەرووی هورمز لە دوای هێرشەکانی ئەمریکا و ڕژێم بۆ سەر ئێران، پێی نایە قۆناغێکی نوێ.
وەک یەکێک لە گرنگترین ڕێگاکانی گواستنەوەی وزە لە جیهاندا، گەرووی هورمز ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە هەناردەکردنی LNG، بەتایبەتی لە وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە. پچڕانی ئەم ڕێگایە بووە هۆی کەمبوونەوەی بەرچاوی دابینکردنی جیهانی. ئەنجامی ئەم دۆخە لە مانگی ئازاری ٢٠٢٦دا بە ڕوونی دیارە، کە بەرهەمی جیهانی LNG بە بەراورد بە هەمان ماوەی ساڵی ڕابردوو بە ڕێژەی نزیکەی ٨% دابەزیوە.
شیکاری پێکهاتەی ناوچەکە دەریدەخات کە گەورەترین دابەزین لە بەشی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و بەشی "هەرێمەکانی دیکە" بووە، کە بەهۆی سنووردارکردنی گواستنەوە و هەناردەکردنەوە بە شێوەیەکی زۆر کاریگەرییان لەسەر بووە. لە بەرامبەردا ئەمریکای باکوور بەردەوام بوو لە گەشەکردنی ئەرێنی، بەڵام ئەم زیادبوونە بەس نەبوو بۆ قەرەبووکردنەوەی دابەزینەکە لە ناوچەکانی دیکەدا.
ئەم پێشهاتانە بەیەکەوە وەرگیراون، ئەوە دەردەخەن کە بازاڕی جیهانی LNG زۆر هەستیارە بە ڕووداوە جیۆپۆلیتیکییەکان و هەر پچڕانێک لە گەردنی تەنگە ستراتیژییەکانی وەک گەرووی هورمزدا دەتوانێت بە خێرایی ڕێڕەوی گەشەکردنەکە پێچەوانە بکاتەوە. ئەگەر ئەم دۆخە بەردەوام بێت، دەتوانێت لێکەوتەی دوور مەودای هەبێت بۆ نرخی وزە و ئاسایشی دابینکردن و ئاسۆی وەبەرهێنان بۆ پیشەسازی غاز.