جام کوردی - جێگری فڕۆکەوانی و کاروباری نێودەوڵەتیی ڕێکخراوی فڕۆکەوانی مەدەنی کۆماری ئیسلامی ئێران بە ئاماژەدان بە هەڵوێستەکانی ئەم دواییەی وەزیری خەزێنەی ئەمەریکا لە دژی پیشەسازیی فڕۆکەوانی ئێران، ئەوەی بە نیشانەی توڕەیی زانی کە لە ئەنجامی دەستپێکردنەوەی چالاکی گواستنەوەی ئاسمانی وڵاتەکە سەریهەڵداوە سەرەڕای زیانە زۆرەکانی.
لەگەڵ دەستپێکردنەوەی چالاکییەکانی پیشەسازی فڕۆکەوانی ئێران، کاربەدەستانی ئەمریکا کاردانەوەی توندیان هەبووە و نیگەرانی خۆیان سەبارەت بەم پێشهاتانە دەربڕیوە. ئەم گوشارانە لە کاتێکدا بەردەوامن کە ئێران هەوڵ دەدات گەشتی ئاسمانی خۆی بەهێز بکات و ژێرخانی فڕۆکەوانی خۆی باشتر بکات.
لە جیهانی ئەمڕۆدا پیشەسازی فڕۆکەوانی بە یەکێک لە پایە گرنگەکانی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان و بازرگانی جیهانی ناسراوە. بەڵام ئەم پیشەسازییە هەمیشە ڕووبەڕووی ئاستەنگ و گرژی سیاسی دەبێتەوە کە دەتوانێت کاریگەری لەسەر ئەدای کارکردن و ناوبانگی هێڵە ئاسمانییەکانی وڵاتان هەبێت. لەم دواییانەدا ئەمریکا ئیدیعای دژ بە هێڵە ئاسمانییەکانی ئێرانی کردووە کە کاردانەوەی بەرفراوانی لە ناوخۆ و دەرەوەی وڵات بەدوای خۆیدا هێناوە.
سکۆت باسنێت، وەزیری گەنجینەی ئەمریکا ڕایگەیاند، واشنتۆن لە هەنگاوێکی نوێدا بۆ چڕکردنەوەی فشارە ئابوورییەکان، سنووردارکردنی توند بەسەر هێڵە ئاسمانییەکانی ئێراندا دەسەپێنێت.
بەگوێرەی ئەم ڕێنماییە، هێڵە ئاسمانییەکانی ئێران لە دەستگەیشتن بە "مافی نیشتنەوە و هەڵهاتن" لە فڕۆکەخانە ئامانجدارەکان، "خزمەتگوزاری سووتەمەنی" و "سیستەمی فرۆشتنی بلیت" بێبەش دەکرێن.
هەر لەو پێوەندییەدا جێگری بەڕێوەبەری فڕۆکەوانی و کاروباری نێودەوڵەتیی ڕێکخراوی فڕۆکەوانی مەدەنی ئێران وەڵامی ئەو بانگەشانەی دایەوە و بە بێ بنەما و نادروست ناوی برد.
سەید حەمیدرەزا سانعی، بە ئاماژەدان بە لێدوانەکانی ئەم دواییەی سکۆت باسنێت، وەزیری خەزێنەی ئەمریکا و گوشارە نوێیەکانی گەنجینەی ئەمریکا بۆ سەر هێڵە ئاسمانییەکانی ئێران و ڕێگریکردن لە مافی نیشتنەوە و فرۆشتنی بلیت، زیادی کرد: ئەمە دووەم جارە کە وەزیری گەنجینەی ئەمریکا ئیدیعایەکی لەو شێوەیە بکات، بەڵام هیچ ڕێوشوێنێکی یاسایی و ڕێکخراوەیی یان بڕیارنامەی سزاکان کە وردەکارییەکانی لەخۆ بگرێت ئەم بابەتە چاودێری کراوە، جگە لەوەی لە تۆڕی X بڵاوکراوەتەوە."
وتیشی: پێدەچێت ئەو هەڵوێستانە زیاتر نیشانەی توڕەیی بن بەهۆی دەستپێکردنەوەی گواستنەوەی ئاسمانی لە وڵاتدا سەرەڕای زیانە بەرفراوانەکان، نەک پرۆسەیەکی یاسایی و ڕێکخراوەیی.
سانعی ئاماژەی بەوەدا: "هەڵوێستەکانی ئەم دواییەی وەزیری گەنجینەی ئەمەریکا و دووبارەبوونەوەی هەڕەشە و بەڵێنی سزای زیاتر لەسەر پیشەسازیی فڕۆکەوانی مەدەنی وڵاتەکە وەک ژێرخانی بەکارهێنانی خەڵک، ڕەنگدانەوەی ڕۆڵی گرنگ و سەرەکی پیشەسازی فڕۆکەوانی مەدەنی وڵات لە ئابووری و جوڵەی باری گرنگ (وەک دەرمان و کەلوپەلی پێویست بۆ پیشەسازی ئۆتۆمبێل و هتد) و هەروەها جوڵەی هاونیشتمانیان دەردەخات".
ئاماژەی بەوەشکرد: "لەلایەکەوە پیشەسازی فڕۆکەوانی مەدەنی پیشەسازییەکی پێشەنگە، لەلایەکی دیکەشەوە نیشانەی خۆڕاگری پیشەسازی وڵاتە بەدرێژایی ساڵان سەرەڕای چەندین ساڵ لە سنووردارکردن و سزا و گێژاوی ئابووری.فڕۆکەوانی مەدەنی وڵات هێمای خۆڕاگری و پشتبەستن بەخۆی وڵاتەکەیە، تەنانەت بۆ ئەو کەسانەی کە ڕاستەوخۆ سوود لەم پیشەسازییە وەرناگرن".
جێگری بەڕێوەبەری ڕێکخراوی فڕۆکەوانی مەدەنی ڕایگەیاند: لە بنەڕەتدا، ڕەتکردنەوەی مافی نیشتنەوە و بەرزبوونەوەی هێڵی ئاسمانی ئێرانی لە وڵاتانی دیکە پێشێلکردنی سەروەری ئەو وڵاتانە و لە بنەڕەتدا، ئەمریکا تا ئێستا چالاکییە ئابوورییەکانی وڵاتانی دیکەی ناچارکردووە لە ڕێگەی فشاری سیاسی و کەرەستەی سزای لاوەکییەوە پابەندبن بە سیاسەتەکانییەوە.
ناوبراو لە درێژەی قسەکانیدا وتی: سەبارەت بە خزمەتگوزارییەکانی سووتەمەنی و فرۆشتنی بلیت، هێڵە ئاسمانییەکانی ئێران پێشتر ڕووبەڕووی سنووردارکردنی جددی بوونەتەوە کە لە ئەنجامی سزا لاوەکییەکانەوە هاتوونەتە ئاراوە و ئەمە بابەتێکی نوێ نییە.