بەپێی ڕاپۆرتی ئاژانسی «ڕۆیتەرز»، «ئاجای بانگا»، سەرۆکی بانکی جیهانی دەڵێت: سەرەڕای ئەوەی ئابووریی جیهان تا ئێستا بەرگەیەکی مامناوەندی گرتووە، بەڵام بەشێکی ئەم بەرگەیگرتنە بەهۆی وەبەرهێنانی بەرفراوان لە کەرتی زیرەکیی دەستکرد و ڕێکخستنەوەی هاوسەنگیی خستنەڕوو و داواکاری لە بازاڕی نەوتدا بووە. لەگەڵ ئەوەشدا، لە دوای دەستپێکردنی شەڕەکە لە کۆتایی مانگی شوباتدا، ژمارەیەک وڵات داوای وەرگرتنی یەکەم پاکێجی ٢٥ ملیار دۆلاریی کۆمەکی بەپەلەیان کردووە کە لەلایەن بانکی جیهانییەوە پێشکەش کراوە.
بانگا لەو لێدوانەدا کە پێش کۆبوونەوە ساڵانەکانی ئەم هەفتەیەی سندووقی دراوی نێودەوڵەتی و بانکی جیهانی ئەنجامی دا، هۆشداری دا کە «بەرزبوونەوەی توندی نرخی گازوێل و پەینی کیمیایی»، لەگەڵ دەرکەوتنی دیاردەی کەشوهەوایی «ئەبەر ئەلنینۆ»، ئەو ئاستەنگانەی زیاتر کردووە کە ڕووبەڕووی وڵاتانی تازەپێگەیشتوو دەبنەوە.
پێشبینیی زیادبوونی داواکاری بۆ کۆمەکی دارایی
سەرۆکی بانکی جیهانی سەبارەت بە ئەگەری زیادبوونی داواکاری بۆ کۆمەکی دارایی وتی: «فشارەکان هێشتا بەردەوامن، بۆیە پێشبینی دەکەم لە مانگەکانی داهاتوودا وڵاتانی زیاتر بۆ وەرگرتنی بەشێک لە سەرچاوە سەرەتاییەکان کە بڕەکەی نزیکەی ٥٠ بۆ ٦٠ ملیار دۆلارە، سەردانمان بکەن.»
ناوبراو لە ڕوونکردنەوەی ئەم ئامارانەدا ئاماژەی بە پاکێجێک کرد کە ٢٥ ملیار دۆلار کۆمەکی سەرەتایی و ٣٥ ملیار دۆلاری دیکەش وەک سەرچاوەی زیادە لەخۆ دەگرێت. بانگا زیادی کرد: «دەبێت ببینین چی ڕوودەدات، بەڵام ئێمە ئامادەین و بەدواداچوون بۆ ئەم بابەتە دەکەین. لەگەڵ ژمارەیەک لەو وڵاتانەدا لە گفتووگۆداین؛ لە ڕاستیدا نزیکەی ٣٠ بۆ ٤٠ وڵات لە دانوستاندان لەگەڵمان.»
قەیرانی قەرز و فشاری ئابووری
بەپێی نووسینی ڕۆیتەرز، زۆرێک لە وڵاتانی تازەپێگەیشتوو بەهۆی بەرزبوونەوەی نرخی وزە و سوودی بەرز لە قەرزەکاندا، زیانی قورسیان بەرکەوتووە. بەرزبوونەوەی سوودی قەرزەکان، تێچووی قەرزوەرگرتنی بۆ ئەم وڵاتانە بەرز کردووەتەوە، ئەوەش لە کاتێکدایە کە سەرچاوە داراییەکانی حکوومەتەکانیان هێشتا لەژێر کاریگەریی لێکەوتەکانی سەردەمی پەتای کۆڤید-١٩ و هەڵاوسانی بەرزدوای هێرشی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا ماوەتەوە.
بەپێی خەمڵاندنەکانی بانکی جیهانی، وڵاتانی تازەپێگەیشتوو لە ساڵی ٢٠٢٦دا نزیکەی ٤٠٠ ملیار دۆلار قەرزی دەرەکییان لەسەرە کە یەک لەسەر سێی ئەم بڕە بۆ پێدانی سوودی قەرزەکان خەرج دەکرێت.
شایانی باسە، بانکی جیهانی پێشتر لە نوێترین ڕاپۆرتی خۆی سەبارەت بە «نوێکردنەوەی دۆخی ئابووریی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، باکووری ئەفریقا، ئەفغانستان و پاکستان/ Menaap»، پێشبینییەکانی خۆی بۆ دۆخی ئابووریی ناوچەکە لە ساڵی ٢٠٢٦دا دابەزاند و ڕایگەیاند کە بەرهەمی ناوخۆیی ئەم ناوچەیە بەهۆی شەڕی دژی ئێران، بە گشتی لەمساڵدا ٢.١٪ کەمی کردووە.